धर्मप्रवक्तृ

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

धर्मप्रवक्तृ¦ पु॰ धर्मं सन्दिग्धार्थे अयं धर्म इति प्रवक्ति प्र +वच--तृच्। धर्मनिर्णायके राज्ञां व्यवहारस्थानस्थे सभ्य-भेदे। स च ब्राह्मण एव तदभावे क्षत्रियवैश्यौ न शूद्रःयथाह मनुः
“जातिमात्रोपजीवी वा कामं स्याद्ब्रा-ह्मणब्रुवः। धर्मप्रवक्ता नृपतेर्न्न तु शूद्रः कथञ्चन। यस्यशूद्ररा कुरुते राज्ञो धर्मविवेचनम्। तस्य सीदति तद्राष्ट्रंपङ्के गौरिव पश्यतः”
“ब्राह्मणो धर्मप्रवक्तेति विधाना-देव शूद्रनिवृत्तिः सिद्धा पुननै तु शूद्र इति शूद्रनिषेधोयोग्यब्राह्मणामावे क्षत्रियवैश्ययोरम्यमुज्ञानार्थः। अत-एव कात्यायनः
“यत्र विप्रो न विद्वान् स्यात् क्षत्रियंतत्र योजयेत्। वैश्यं वा धर्मशास्त्रज्ञं शूद्रं यत्नेन वर्ज-येत्” कुल्लू॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

धर्मप्रवक्तृ¦ m. (-क्ता) A teacher or expounder of the law. E. धर्म, and प्रवक्तृ who explains. धर्मं सन्दिग्धार्थे अयं धर्म इति प्रवक्ति प्र + वच-तृच् |