धर्म्मरथ

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

धर्म्मरथ¦ पु॰ सगरनृपपुत्रभेदे स च कपिलमुनिनेत्राग्निदग्धा-वशेषितानां वंशकराणां चतुर्ण्णा मध्ये एकतमः। यथाह हरिवं॰

१४ अ॰।
“स धर्मविजयी राजाविजित्येमां वसुन्धराम। अश्वं प्रचारयामासवाजिमेधाय दीक्षितः। तस्य चारयतः सोऽश्वःसमुद्रे पूर्वदक्षिणे। वेलासर्मापेऽप्रहृतो भूमिञ्चैवप्रवेशितः। तं तं देशं तदा तत्रैः खानयामारवार्थिवः। आसेदुस्ते तदा तत्र खन्यमाने महार्णवे। तमादिदेवं पुरुषं द्वरिं कृष्णं{??}जापितिम्। विष्णुंकपिलरूपेण खप्रन्तं पुरुषोत्तमम्। तस्य चक्षुः समु-[Page3861-b+ 38] त्थेन तेजसा प्रतिबुध्यतः। दग्धास्ते वै महाराजचत्वारस्त्ववशेषिताः। वर्हकेतुः सुकेतुश्च तथा धर्म-रथो नृपः। शूरः पञ्चजनो नाम तस्य वंशकरा नृप। प्रादाच्च तस्मै भगवान् हरिर्नारायणो वरम्। अक्षयंवंशमिक्ष्वाको! कीर्त्तिञ्चाप्यनिवर्त्तिनीम्। पुत्रं समुद्रञ्चविभुः स्वर्गे वासन्तथाऽक्षयम्। पुत्राणां चाक्षयान् लोकान्तस्य ये चक्षुषा हताः। समुद्रश्चार्घमादाय ववन्दे तंमहीपतिम्। सागरत्वञ्च लेभे स कर्मणा तेन तस्य वै। तञ्चाश्वमेधिकं सोऽश्वं समुद्रादुपलब्धान्। आजहारा-श्वमेधानां शतं स सुमहायशाः। पुत्राणाञ्च सह-स्राणि षष्टिस्तस्येति नः श्रुतम्। ”

२ अनुवंश्यस्य दिविरथस्य पुत्रभेदे च।
“खनमानोऽङ्गदोजचे तस्माद्दिविरथस्ततः। सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञेचित्ररथोऽप्रजः” रोमपाद इति ख्यातः भाग॰

९ ।

२३ ।

३