धातुप
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
धातुपः, पुं, (धातुं अस्थिमज्जामांसोत्पादक- पदार्थविशेषं पाति रक्षतीति । पा + कः ।) शरीरस्थप्रथमधातुः । रस इति ख्यातः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
धातुप¦ पु॰ धातुं पाति रक्षति पा--क। रसरूपे प्रथमधातौशब्दच॰।
“आरुह्य धमनीर्गत्वा धातून् सर्वानयंरसः। पुष्णाति, तदनु स्वीयैर्व्याप्नोति च तनुं गुणैः” भावप्र॰तस्य सर्वधातुपोषकत्वोक्तेस्तथात्वम्।
“रसस्तु हृदयंयाति समानमरुतेरितः। स तु व्यानेन विक्षिप्तःसर्वान् धातून् विवर्द्धयेत्। केदारेषु यथा कुल्याः पुष्णन्तिविविधौषधीः। तथा कलेवरे धातून् सर्वान् बर्द्धयतेरसः” भावप्र॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
धातुप¦ m. (-पः) The alimentary juice or chyle. E. धातु an essential cons- tituent of the body, and प what cherishes. धातुं पाति पा-क |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
धातुप/ धातु--प m. " chief of the 7 fluids " elementary juice or chyle L.