धान्याम्ल

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

धान्याम्लम्, क्ली, (धान्यात् धान्यविकारात् जातं अम्लम् ।) काञ्जिकम् । इत्यमरः । २ । ९ । ३९ ॥ “धान्याम्लं शालिचूर्णानां कोद्रवादिकृतं भवेत् । धान्याम्लं धान्ययोनित्वात् प्रीणनं लघु दीपनम् ॥ अरुचौ वातरोगेषु सर्व्वेष्वास्थापने हितम् ॥” इति भावप्रकाशः ॥ (“धान्याम्लं भेदि तीक्ष्णोष्णं पित्तकृत् स्पर्श- शीतलम् । भ्रमक्लमहरं रुच्यं दीपनं वस्तिशूलनुत् । शस्तमास्थापने हृद्यं लघुवातकफापहम् ॥” इति वाभटे सूत्रस्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

धान्याम्ल नपुं।

काञ्जिकम्

समानार्थक:आरनालक,सौवीर,कुल्माष,अभिषुत,अवन्तिसोम,धान्याम्ल,कुञ्जल,काञ्जिक

2।9।39।2।2

आरनालकसौवीरकुल्माषाभिषुतानि च। अवन्तिसोमधान्याम्लकुञ्जलानि च काञ्जिके॥

पदार्थ-विभागः : खाद्यम्,प्राकृतिकखाद्यम्

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

धान्याम्ल¦ न॰ धान्येष्वभिषुतमम्लम्। काञ्चिके (आमानि)।
“धान्याम्लं शालिचूर्णोत्थं कोद्रवादिकृतं भवेत्। धान्याम्लंधान्ययोनित्वात् प्रीणनं लघु दीपनम्। अरुचौ वात-रागेषुसर्वेष्वास्थापने हितम्” भावप्र॰। [Page3884-b+ 38]

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

धान्याम्ल/ धान्या n. sour rice-gruel Sus3r.