सामग्री पर जाएँ

ध्वजवत्

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ध्वजवान्, [त्] त्रि, (ध्वजोऽस्यास्तीति । ध्वज + मतुप् । मस्य वः ।) केतनयुक्तः । ब्राह्मणो ब्राह्मणं घातयित्वा तस्यैव शिरःकपालमादाय तीर्थान्यनुसञ्चरेत् । यथा, -- “शिरःकपाली ध्वजवान् भिक्षार्थी कर्म्म वेदयन् । ब्रह्महा द्बादशाब्दानि मितभुक् शुद्धिमाप्नुयात् ॥ ध्वजवान् कृत्वा शवशिरोध्वजमिति मनुस्मर- णात् अन्यच्छिरःकपालन्दण्डाग्रसमारोपित- ध्वजशब्दवाच्यं गृह्णीयात् ॥” इति मिताक्षरा ॥ (ध्वजः शौण्डिकविपणिपताका विद्यतेऽस्येति । शौण्डिकः । यथा, मनुः । ४ । ८४ । “न राज्ञः प्रतिगृह्णीयादराजन्यप्रसूतितः । सूनाचक्रध्वजवतां वेशेनैव च जीवताम् ॥”)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ध्वजवत्¦ त्रि॰ ध्वजश्चिह्नमस्त्यस्य मतुप् मस्य वः। चिह्न-युक्ते
“शिरःकपाली ध्वजवान् भिक्षाशी कर्म वेदयन्” [Page3921-b+ 38]
“कृत्वा शवशिरो ध्वजमिति” मनूक्तेः
“हतब्राह्मणकपा-लरूपचिह्नवान् इत्यर्थः” मिता॰। स्त्रियां ङीप्। सा च

२ रुचिमेधसः कन्यायाम्
“अत्र ध्वजवती नाम कुमारीरुचिमेधसः” मा॰ उ॰

१०

९ अ॰। ध्वजः शुण्डिकोपकरण-भेदः अस्त्यस्य भतुप् मस्य वः।

२ शौण्डिके
“शूनावतांध्वजवतां वेशेनैव च जीवताम्” मनुः

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ध्वजवत्¦ mfn. (-वान्-वती-वत्) Having a mark or sign. m. (-वान्)
1. An en- sign, astandard-bearer.
2. A distiller, a vender of spirituous liquors.
3. A Bra4hman who having slain another carries the skull of the murdered man with him to places of pilgrimage by way of pen- ance. E. E. ध्वज as above, मतुप् affs.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ध्वजवत् [dhvajavat], a.

Adorned with flags.

Having a mark.

Having the mark of a criminal, branded; शिरःकपाली ध्वजवान्भिक्षाशी कर्म वेदयन् Y.3.243. -m

A standard-bearer.

A vendor of spirituous liquors, distiller; Ms.4.84.

A Brāhmaṇa who carries with him the skull of the man murdered by him to places of pilgrimage by way of penance; cf. com. on Y.3.243.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

ध्वजवत्/ ध्वज--वत् mfn. decorated with -bbanners (town) R.

ध्वजवत्/ ध्वज--वत् mfn. bearing a mark or sign ( esp. that of criminal) Ya1jn5. iii , 243

ध्वजवत्/ ध्वज--वत् m. a standard-bearer MBh.

ध्वजवत्/ ध्वज--वत् m. a vendor of spirituous liquors Mn. iv , 84 (See. ध्वजabove )

ध्वजवत्/ ध्वज--वत् m. a Brahman who having slain another carries the skull of the murdered man by way of penance W.

ध्वजवत्/ ध्वज--वत् m. of a divine attendant of a बोधि-सत्त्वLalit.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=ध्वजवत्&oldid=336884" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्