नड्वल
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नड्वलः, त्रि, (नडाः सन्त्यत्र । नड + “नड- शादात् ड्वलच् ।” ४ । २ । ८८ । इति ड्वलच् ।) नलबहुलदेशः । इत्यमरः । २ । १ । ९ ॥ (यथा, रघुः । १८ । ५ । “यो नड्वलानीव गजः परेषां बलान्यमृद्नान्नलिनाभबक्त्रः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नड्वल वि।
नडाधिकदेशः
समानार्थक:नड्वत्,नड्वल
2।1।9।1।2
त्रिष्वागोष्ठान्नडप्राये नड्वान्नड्वल इत्यपि। कुमुद्वान्कुमुदप्राये वेतस्वान्बहुवेतसे॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नड्वल¦ त्रि॰ नडाः प्रायेण सन्त्यत्र
“नडशादाड् ड्वलच्” पा॰ड्वलच्। बहुलनडयुते देशे
“यो नड्वलानीव बलानिगजः परेषाम्” रघुः। वैराजस्य मनोः
२ पत्नीभेदे स्त्री
“मनोरजायन्त दश नड्वलायां महौजसः। कन्यायांभरतश्रेष्ठ! वैराजस्य प्रजापतेः” हरिवं॰
२ अ॰। नड्वलःस्थानत्वेन अभिमतत्वेनास्त्यस्या अच्।
३ नड्बलस्थे
४ तदभिमानिनि च देवताभेदे स्त्री
“नड्बलाभ्यः शौष्क-लम् पाराय मार्गारम्” यजु॰
३० ।
१६ पुरुषमेधीयपशूक्तौ
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नड्वल¦ mfn. (-लः-ला-लं) Reedy, abounding in reeds. E. नड, and ड्वलच् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नड्वल [naḍvala], a. Abounding in reeds.
लम्, ला A quantity or a bed of reeds; बलानि संममर्दाशु नड्वलानीव कुञ्जरः Mb.6.63.14.
A place abounding in reeds or grass; नागः प्रभिन्न इव नड्वलेषु Mb.5.23.23; यो नड्वलानीव गजः परेषां बलान्यमृद्नान्नलिनाभवक्त्रः R.18.5.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नड्वल/ नड्--वल mf( आ)n. = -वत्, iv , 2 , 88
नड्वल/ नड्--वल n. a quantity of -rriver , -rriver-bed MBh. Ragh.
नड्वल/ नड्--वल n. N. of the wife of मनुचाक्षुषHariv. Pur. ( v.l. नवला; See. नाड्वलेय).