नदीज
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नदीजम्, क्ली, (नद्या जायते इति । जन + डः ।) स्रोतोऽञ्जनम् । इति हेमचन्द्रः ॥ (अस्य पर्य्यायो यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् । “स्रोतोऽञ्जनं नदीजञ्च कृष्णं स्रोतोजलाञ्जनम् ॥”)
नदीजः, पुं, (नद्या जायते इति । जन + डः ।) अज्जुनवृक्षः । इति रत्नमाला ॥ (अस्य पर्य्यायो यथा, वैद्यकरत्नमालायाम् । “धन्वी धनञ्जयः पार्थो नदीजः ककुभोऽर्ज्जुनः ॥”) यावनालशरः । हिज्जलवृक्षः । इति राज- निर्घण्टः ॥ (विटमाक्षिकः । इति हेमचन्द्रः । ४ । १२१ ॥ यथा, सुश्रुते उत्तरतन्त्रे । १७ । “नदीजशिम्बीकटुकान्यथाञ्जनं मनःशिला द्वे च निशे यकृद्रसे ॥” नृपतिविशेषः । यथा, महाभारते । ५ । ४ । १९ । “सुरारिश्च नदीजश्च कर्णवेष्टश्च पार्थिवः ॥” भीष्मः । गङ्गागर्भजातत्वात् तथात्वम् । यथा, तत्रैव । ५ । १४८ । ३२ । “अयन्तु धर्म्मज्ञतया महात्मा न राज्यकामो नृवरो नदीजः ॥”) नदीजाते, त्रि ॥ (यथा, महाभारते । ७ । १०२ । ८ । “पार्व्वतीयैर्नदीजैश्च सैन्धवैश्च महाहयैः ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नदीज¦ पु॰ नद्याः तत्समीपे जायते जन--ड
७ त॰।
१ अर्ज्जु-नवृक्षे रत्नसा॰।
२ यावनालशरे
३ हिज्जलवृक्षे राजनि॰।
४ स्रोतोऽञ्जने न॰ हेमच॰।
५ नदीजातमात्रे त्रि॰
६ भीञ्जेपु॰
“नदीज! लङ्केशवनारिकेतुः” भा॰ वि॰
३९ अ॰।
“विदतुर्यमुत्तममशेषपरिषदि नदीजधर्मजौ” माघः।
७ अग्निमन्यवृक्षे स्त्री राजनि॰
८ निष्पावभेदे पु॰ राजनि॰। [Page3958-a+ 38]
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नदीज¦ mfn. (-जः-जा-जं) Aquatic, water-born. n. (-जं)
1. Antimony.
2. A lotus. m. (-जः)
1. A sort of tree, (Pentaptera arjuna.)
2. The marshy date tree.
3. A name of BHI4SHMA. E. नदी a river, and ज born. अर्ज्जुनवृक्षे, यावनाल शरे, हिज्जलवृक्षे भीष्मे च |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नदीज/ नदी--ज mfn. -rriver-born , coming from a -rriver (horses) MBh.
नदीज/ नदी--ज m. patr. of भीष्मib.
नदीज/ नदी--ज m. N. of plants (Terminalia Arjuna , Barringtonia Acutangula , Lablab Vulgaris , or a species of reed = यावनाल-शर) L.
नदीज/ नदी--ज m. antimony Sus3r.
नदीज/ नदी--ज n. a lotus W.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
NADĪJA : An ancient King. In Mahābhārata, Udyoga Parva, Chapter 4, Stanza 15, it is mentioned that the Pāṇḍavas had sent an invitation to this King to take part in the Bhārata battle.
_______________________________
*1st word in right half of page 513 (+offset) in original book.