नभस्य
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नभस्यः, पुं, (नभसे मेधाय साधुः । नभस् + “तत्र साधुः ।” ४ । ४ । ९८ । इति यत् ।) भाद्र- मासः । इत्यमरः । १ । ४ । १७ ॥ (यथा, हरिवंशे । १५२ । १ । “नभो नभस्येऽथ निरीक्ष्य मासि कामस्तदा तोयदवृन्दकीर्णम् ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नभस्य पुं।
भाद्रपदमासः
समानार्थक:नभस्य,प्रौष्ठपद,भाद्र,भाद्रपद
1।4।17।1।1
स्युर्नभस्यप्रौष्ठपदभाद्रभाद्रपदाः समाः। स्यादाश्विन इषोऽप्याश्वयुजोऽपि स्यात्तु कार्तिके॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, कालः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नभस्य¦ पु॰ नभसे मेघाय उदकाय वा साधु यत्।
१ भाद्रप-दमासे नभःशब्दे उदा॰।
“प्रथमा च द्वितीया च नभस्येमासि निग्दिता” वसिष्ठः।
“अथ नभस्य इव त्रिद-शायुषम्” रघुः।
२ स्वारोचिषमनोः पुत्रभेदे
“प्रथितश्चनभस्यश्च नभ ऊर्जस्तथैव च” हरिवं॰
७ अ॰ तत्पुत्रोक्तौनभसि गगने भवः यत्।
३ गगनभवे त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नभस्य¦ m. (-स्यः) The month Bha4dra, (August-September.) E. नभस् a cloud or rain, and यत् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नभस्य [nabhasya], a. Vapoury, foggy.
स्यः N. of the month Bhādrapada (corresponding to August-September); अथ नभस्य इव त्रिदशायुधम् R.9.54;12.29;17.41; Bhāg. 12.11.38.
N. of one of the sons of स्वारोचिष मनु.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नभस्य mfn. foggy , misty S3a1n3khS3r.
नभस्य m. N. of a month in the rainy season(= भाद्र, August-September) VS. S3Br. Hariv. etc.
नभस्य m. of a son of मनुस्वारोचिषor of the 3rd मनुHariv.
नभस्य m. of शिवS3ivag.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--the month sacred to विवस्वान्. भा. XII. ११. ३८; Br. II. १३. 9; वा. ३०. 8, ५०, २०१; ५२. ११.
(II)--one of the four sons of स्वारोचिष Manu. M. 9. 7.
(III)--a son of Auttama Manu. M. 9. १२.
(IV)--(name of a month and tithi) (Trayo- दशि)--a युगादि for श्राद्ध. Trayambaka to be worshipped in कृष्णाष्तमि व्रत; फलकम्:F2: Ib. ५६. 4.फलकम्:/F austerity to be observed in सौभा- gyasayana व्रत in this month. फलकम्:F3: Ib. ६०. ३४.फलकम्:/F ^1 M. १७. 4. [page२-204+ ३६]
