नरवाहन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नरवाहनः, पुं, (नरो वाहनं यस्य । “क्षुभ्नादिषु च ।” ८ । ४ । ३९ । इति न णत्वम् ।) कुवेरः । इत्यमरः । १ । २ । ७२ ॥ (यथा, रघुः । ९ । ११ । “विजयदुन्दुभितां ययुरर्णवा घनरवा नरवाहनसम्पदः ॥” नृपतिविशेषः । यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ५ । २१३ । “सोऽनुगैः सह निर्द्रोहं जघान द्रोहशङ्कया । शूरं दार्व्वाभिसारेशं शर्व्वर्य्यां नरवाहनम् ॥”) पुरुषयानविशेष्टे, त्रि ॥ (यथा, महाभारते । ३ । ८९ । ५ । “जज्ञे धनपतिर्यत्र कुवेरो नरवाहनः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नरवाहन पुं।
कुबेरः
समानार्थक:कुबेर,त्र्यम्बकसख,यक्षराज्,गुह्यकेश्वर,मनुष्यधर्मन्,धनद,राजराज,धनाधिप,किन्नरेश,वैश्रवण,पौलस्त्य,नरवाहन,यक्ष,एकपिङ्ग,ऐलविल,श्रीद,पुण्य,जनेश्वर,एककुण्डल
1।1।69।1।4
किन्नरेशो वैश्रवणः पौलस्त्यो नरवाहनः। यक्षैकपिङ्गैलविलश्रीदपुण्यजनेश्वराः॥
सम्बन्धि2 : कुबेरस्य_उद्यानम्,कुबेरस्थानम्,कुबेरपुरी,कुबेरविमानम्,सामान्यनिधिः
जन्य : नलकूबरः
सेवक : कुबेरस्य_उद्यानम्,कुबेरस्थानम्,कुबेरपुरी,कुबेरविमानम्,किन्नरः
: किन्नरः
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, आत्मा, देवयोनिः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नरवाहन¦ पु॰ नरो वाहनं यस्य।
१ कुवेरे
२ नरयानबाह्ये त्रि॰[Page3976-b+ 38]
“घनरवा नरवाहनसम्पदः” रघुः
“मणिश्यामोत्तम वपुःकुवेरो नरवाहनः” हरिवं॰
४५ अ॰।
३ नरवाह्ये याने न॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नरवाहन¦ mfn. (-नः-ना-नं) Borne or carried by men. m. (-नः) A name of KUVE4RA. E. नर a man, and वाहन a vehicle.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नरवाहन/ नर--वाहन m. " borne or drawn by men " , N. of कुबेरMBh. etc.
नरवाहन/ नर--वाहन m. of a prince (successor of शालि-वाहन) Inscr.
नरवाहन/ नर--वाहन m. of a prince of the दार्वाभिसारs Ra1jat.
नरवाहन/ नर--वाहन m. of a minister of king क्षेम-गुप्तib.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--an attribute of Kubera. M. १७४. १८.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
NARAVĀHANA : A Kṣatriya King who had obtained remission of the sin of Brahmahatyā (slaughter of Brahmin) by taking the fast of Vaiśākhavrata.
This man who was a Kṣatriya of Pāñcāla once happened to kill a Brahmin with an arrow. To get remission of this sin, he discarded his Sacred thread, mark on the forehead and forelock and had been wandering here and there when he met a Brahmin named Muniśarmā. Naravāhana told him his story. This Brāhmaṇa who was a lover of God advised him regarding the importance of the Vaiśākha fast. By taking this fast the King obtained remission of sin. (Padma Purāṇa, Chapter 88).
_______________________________
*1st word in left half of page 532 (+offset) in original book.
