नवदुर्गा

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नवदुर्गा, स्त्री, (नवसंख्यान्विता दुर्गा ।) नव- पत्रिका । (यदुक्तम् । “कदली दाडिमी धान्यं हरिद्रा मानकं कचु । विल्वाशोकौ जयन्ती च विज्ञेया नवपत्रिका ॥”) यथा, बृहन्नन्दिकेश्वरपुराणे । “पत्रिके नवदुर्गे त्वं महादेवमनोरमे । पूजां समस्तां संगृह्य रक्ष मां त्रिदशेश्वरि ! ॥” कुमारिका १ त्रिमूर्त्तिः २ कल्याणी ३ रोहिणी ४ काली ५ चण्डिका ६ शाम्भवी ७ दुर्गा ८ भद्रा ९ इति नवनामिका कन्या । यथा, -- “मन्त्राक्षरमयीं लक्ष्मीं मातॄणां रूपधारिणीम् । नवदुर्गात्मिकां साक्षात् कन्यामावाहयाम्यहम् ॥” इति निर्णयसिन्धुः ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नवदुर्गा¦ स्त्री नवगुणिता दुर्गा कर्म॰ संज्ञात्वात् न द्विगुः। देवीनवके
“प्रथमं शैलपुत्री च द्वितीयं ब्रह्मचारिणी। तृतीयं चन्द्रघण्टेति कुष्माण्डीति चतुर्थकम्। पञ्चमंस्कन्दमातेति षष्ठं कात्यायनीति च। सप्तमं काल-रात्रिश्च महागौरीति चाष्टमम्। नवमं सिद्धिदा प्रोक्तानव दुर्गाः प्रकीर्त्तिताः। उक्तान्येताति नामानि ब्रह्मणैवमहात्मना” व्रह्मवै॰ पु॰।
“नवदुर्गे सुरार्च्चिते” दुर्गोत्सव-पद्धतिः।
“पत्रिके नवदुर्गे त्वं महादेवि! मनोरमे!” नन्दिकेश्वरपुरा॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नवदुर्गा¦ f. (-र्गा) The nine forms of DURGA
4. E. नव, and दुर्गा the goddess.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नवदुर्गा/ नव--दुर्गा f. दुर्गाin her 9 forms (viz. कुमारिका, त्रि-मूर्ति, कल्याणीरोहिणी, काली, चण्डिका, शाम्भवी, दुर्गा, भद्रा) L.