नाथः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नाथः, पुं, (नाथति ईश्वरो भवतीति । नाथ ऐश्ये + अच् ।) ऐश्ययुक्तः । तत्पर्य्यायः । अधिपः २ ईशः ३ नेता ४ परिवृढः ५ अधिभूः ६ पतिः ७ इन्द्रः ८ स्वामी ९ आर्य्यः १० प्रभुः ११ भर्त्ता १२ ईश्वरः १३ विभुः १४ ईशिता १५ इनः १६ नायकः १७ । इति हेमचन्द्रः । ३ । २३ ॥ (यथा, रामायणे । २ । ४८ । १७ । “स हि नाथो जनस्यास्य स गतिः स परायणम् ॥”)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नाथः [nāthḥ], [नाथ्-अच्]
A lord, master; leader; नाथे कुत- स्त्वय्यशुभं प्रजानाम् R.5.13;2.73;3.45; त्रिलोक˚, कैलास˚ &c. भर्तुनाथा हि नार्यः Pratimā 1.25; विजने$पि च नाथवानिवास्मि Bu. Ch.5.69.
A husband.
A rope passed through the nose of a draft-ox.
A possessor.
A protector; अनाथाया हि नाथस्त्वं कौसल्याया भविष्यसि Rām.2.53.17.-Comp. -हरिः a beast (पशु).