नामापराध

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नामापराधः, पुं, (नाम्नि नामविषये अपराधः । नाम्नः सकाशात् अपराधो वा ।) साधुनिन्दा- दिरूपदुरदृष्टजनकव्यापारविशेषः । यथा, -- श्रीनारद उवाच । “के तेऽपराधा विप्रेन्द्र ! नाम्नो भगवतः कृताः । विविन्दन्ति नृणां कृत्यं प्राकृतं ह्यानयन्ति च ॥ तत् कथ्यतां महाभागापराधं नाम्नि केशवे । केन केन प्रकारेण भवेद्वै तज्जनादिषु ॥ नामापराधयुक्तानां नामान्येव हरन्त्यघम् । अविश्रान्तप्रयुक्तानि तान्येवार्थकराणि च ॥ नामैकं यस्य वाचि स्मरणपथगतं श्रोत्रमूलं गतं वा शुद्धं वाशुद्धवर्णं व्यवहितरहितं तारयत्येव सत्यम् । तच्चेद्देहद्रविणजनतालोभपाषण्डमध्ये निक्षिप्तं स्यान्न फलजनकं शीघ्रमेवात्र विप्र ! ॥” इति श्रीहरिभक्तिविलासः ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नामापराध¦ पु॰ नाम्नि तद्विषये अपराधः। भगवदादिना-मादिषु अवज्ञादिरूपे अपराधे नामापराधाश्च केचित्पाद्मोत्तरस्व॰

१०

३ अ॰ दर्शिता यथा
“सतां निन्दा नाम्नां परममपराधं वितनुते यतः ख्यातिंयातस्तमुपहसते गर्हयति च। तथा विष्णोरिष्टंय इह गुणनामादि सकलं धिया भिन्नं पश्येत् स खलुहरिनामाऽहितकरः। गुरोरवज्ञा श्रुतिशास्त्रनिन्दनंतथार्थवादो हरिनाम्नि कल्प्यते। नाम्नां बलाद्यस्य हिपापबुद्धिर्न विद्यते तस्य शठस्य शुद्धिः। दिवौकसां गुरोःपित्रोर्भूसराणाञ्च गर्हणम्। नामापराधं यत्तत्स्याद्वैष्णवानां तथा नृणाम्। गोऽश्वत्यतुमसीधात्रीर्नृ-पान्निन्दन्ति नारद!। नामापराधी स भवेन्नामगोबिन्दवैष्णवान्”।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नामापराध¦ m. (-धः) Abusing a respectable object, as a pious man, a deity by name. E. नाम, and अपराध offence.