निःशेष
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निःशेषम्, त्रि, (निर्गतः शेषो यस्मात् ।) समस्तम् । सम्पूर्णम् । इत्यमरः । ३ । १ । ६५ ॥ (यथा, हठयोगप्रदीपिकायाम् । ४ । ३२ । “उच्छिन्नसर्व्वसङ्कल्पो निःशेषाशेषचेष्टितः । स्वावगम्यो लयः कोऽपि जायते वागगोचरः ॥”) शेषरहितञ्च ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निःशेष वि।
समग्रम्
समानार्थक:सम,सर्व,विश्व,अशेष,कृत्स्न,समस्त,निखिल,अखिल,निःशेष,समग्र,सकल,पूर्ण,अखण्ड,अनूनक,केवल
3।1।65।1।7
विश्वमशेषं कृत्स्नं समस्तनिखिलाखिलानि निःशेषम्. समग्रं सकलं पूर्णमखण्डं स्यादनूनके॥
पदार्थ-विभागः : , गुणः, परिमाणः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निःशेष¦ त्रि॰ निर्गतः शेषो यस्य। समस्ते सकले
“निःशेषच्युतचन्दनं स्तनतटं निर्मृष्टरागोऽधरः” काव्यप्र॰ वाशत्वम्। निश्शेष तत्रार्थे
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निःशेष¦ mfn. (-षः-षा-षं) Complete, entire. E. निः for निर् negative, and शेष remainder; also निश्शेष।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निःशेष [niḥśēṣa], a. [निर्गतः शेषो यस्य] Whole, complete, entire; निःशेषविश्राणितकोशजातम् R.5.1. -षम्, -षेण ind. Wholly, completely, totally, entirely. निःश्रय(यि)णी, निःश्रेणि, -णी f. A ladder, staircase; लब्ध्वापि मोक्षनिःश्रेणीं स नारोहति दुर्मतिः Bhāg.7.1.5; चक्रे त्रिदिवनिःश्रेणिः सरयूरनुयायिनाम् R.15.1.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निःशेष/ निः--शेष mf( आ)n. without remainder , (either = ) finished , passed away( कल्प) Hariv. ( षंकृto destroy completely MBh. )
निःशेष/ निः--शेष mf( आ)n. (or = ) complete , whole , entire , all MBh. R. etc.
निःशेष/ निः--शेष mf( आ)n. at beg. of comp. ( = 606358 षम्ind. , or 606358.1 षेणind. )totally , completely
