निकर्षण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकर्षणम्, क्ली, (निर्नास्ति कर्षणं यत्र ।) सन्नि- वेशः । इत्यमरः । २ । ३ । १९ ॥ पत्तनादिषु दिगादिपरिच्छिन्नप्रदेशः । इति भरतः ॥ पूर्ब्ब- दिगाद्यवच्छिन्नगृहाणामपीति कलिङ्गः ॥ पुरा- देर्ब्बहिर्व्विहरणभूमिः । इति स्वाम्यादयः ॥ प्राङ्गणादिसन्निवेशः । इति सारसुन्दरी ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकर्षण नपुं।
गृहरचनापरिच्छिन्नदेशः
समानार्थक:संनिवेश,निकर्षण
2।2।19।1।4
क्षिप्ते मुखं निःसरणं संनिवेशो निकर्षणम्. समौ संवसथग्रामौ वेश्मभूर्वास्तुरस्त्रियाम्.।
अवयव : गृहरचनावच्छिन्नवास्तुभूमिः,गृहोपवनम्,गणिकामात्यादिगृहोपवनम्
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, स्थानम्, मानवनिर्मितिः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकर्षण¦ न॰ निर्गतं कर्षणमस्मात् प्रा॰ ब॰।
१ कर्षणरहिते भू-भामे
२ गृहादिपरिच्छिन्नदेशे सन्निवेशे
३ पुरग्रामाद्बहि-भागस्थविहारभूमौ कर्षणशून्यत्वात् तयोस्तथात्वम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकर्षण¦ m. (-णः)
1. An open space or sort of play-ground in or near a town.
2. A court at the entrance to a house.
3. A neighbourhood.
4. A plot of ground not ploughed. E. नि, with कर्षण ploughing; so prepared.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकर्षण [nikarṣaṇa], See under निकृष्.
निकषः (सः) A touch-stone, whet-stone; निकषे हेमरेखेव R.17.46; Mv.1.4.
(Fig.) Anything serving as a touch-stone, a test; नन्वेष दर्पनिकषस्तव चन्द्रकेतुः U.5.1; आदर्शः शिक्षितानां सुचरितनिकषः Mk.1.48; Dk.1; K.44.
A streak or line of gold made on a touchstone; कनकनिकषरुचिशुचिवसनेन श्वसिति न सा परिजनहसनेन Gīt. 7.6; कनकनिकषस्निग्धा विद्युत् प्रिया न ममोर्वशी V.4.1;5.19.-Comp. उपलः, -ग्रावन् m., -पाषाणः a touch-stone, whetstone; तत्प्रेमहेमनिकषोपलतां तनोति Gīt.11; तत्त्वनिकषग्रावा तु तेषां विपद् H.1.183.2.79.
निकषणः (णम्) the touch-stone; य एकः शूराणां गुरु- समरकण्डूनिकषणः Ve.3.16.
Rubbing off.
निकर्षणम् [nikarṣaṇam], 1 An open space for recreation, or a playground in or near a town.
A court at the entrance of a house.
Neighbourhood.
An uncultivated or unploughed plot of ground.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकर्षण/ नि- n. an open place in or near town L.
निकर्षण/ नि- n. a court at the entrance of a house W.
निकर्षण/ नि- n. a neighbourhood W.
निकर्षण/ नि- n. = नि-कषणMBh.