निकृत
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकृतः, त्रि, (नि + कृ + क्तः ।) प्रत्याख्यातः । शठः । इत्यमरः । ३ । १ । ४६ ॥ वञ्चितः । नीचः । इति मेदिनी । ते, ११६ ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकृत वि।
तिरस्कृतः
समानार्थक:निकृत,विप्रकृत
3।1।41।1।1
निकृतः स्याद्विप्रकृतो विप्रलब्धस्तु वञ्चितः। मनोहतः प्रतिहतः प्रतिबद्धो हतश्च सः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
निकृत वि।
वक्राशयः
समानार्थक:निकृत,अनृजु,शठ,व्याल
3।1।46।2।3
शिश्विदानोऽकृष्णकर्मा चपलश्चिकुरः समौ। दोषैकदृक्पुरोभागी निकृतस्त्वनृजुः शठः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकृत¦ त्रि॰ नि + कृ--क्त।
१ पराभूते
२ दूरीकृते
३ शठे अमरः।
४ पतिते
५ नीचे च मेदि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकृत¦ mfn. (-तः-ता-तं)
1. Dishonest, wicked, perverse.
2. Removed, set aside, dismissed.
3. Tricked, cheated, deceived.
4. Injured, afflicted.
5. Low, base, vile. E. नि prefixed to कृत् to cut, affix क।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकृत [nikṛta], p. p.
Humbled, cast down, humiliated; अस्माभिर्ह्येष निकृतः Mb.4.49.18.
Insulted, offended; किमाग्नेयो ग्रावा निकृत इव तेजांसि वमति U.6.14.
Deceived, cheated; एकदा$सत्प्रसङ्गगान्निकृतमतिः Bhāg.5.14.13.
Removed.
Afflicted, injured.
Wicked, dishonest.
Base, low, vile. -तम् Humiliation. -Comp. -प्रज्ञ a. evil-minded. -मति a. depraved in mind, base.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निकृत/ नि- mfn. brought down , humiliated , offended , injured , tricked , deceived MBh. R. etc.
निकृत/ नि- mfn. low , base , wicked ib.
निकृत/ नि- mfn. removed , set aside , dismissed W.
निकृत/ नि- n. lowering , humbling , humiliation Bhartr2. ii , 30 ( v.l. ति)