निबन्धः
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निबन्धः, पुं, (निवध्नातीति । नि + बन्ध घञ् ।) आनाहरोगः । ग्रन्थस्य वृत्तिः । इति हेम- चन्द्रः ॥ निम्बवृक्षः । इति जटाधरः ॥ बन्धनम् । यथा, -- “दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ॥” इति श्रीभगवद्गीता ॥ (यथा, भागवते । ६ । २ । ४६ । “नातःपरं कर्म्मनिबन्धकृन्तनं मुमुक्षतां तीर्थपदानुकीर्त्तनात् ॥”)
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निबन्धः [nibandhḥ], 1 Binding, tying, fastening.
Attachment, intentness; दैवी संपद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता Bg.16.5.
Composing, writing down.
Literary composition or treatise, work; प्रत्यक्षरश्लेषमयप्रबन्धविन्यासवैदग्ध्यनिधिर्निबन्धं चक्रे Vās.
A compendium.
Restraint, obstruction, confinement.
Suppression of urine.
A bond, fetter.
A grant of property, an assignment of cattle, money &c. for support; भूर्या पितामहोपात्ता निबन्धो द्रव्यमेव वा Y.2.121.
Fixed property.
Foundation, origin.
Cause, reason. -धम् Song, singing.-Comp. -पुस्तकम् a register; निबन्धपुस्तकस्थानं च कारयेत् Kau. A.2.7.