निबन्धनम्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निबन्धनम्, क्ली, (निवध्यतेऽनेनास्मिन् वा । नि + बन्ध ल्युट् ।) हेतुः । इति हेमचन्द्रः ॥ उपनाहः । स तु वीणातन्त्रीनिबन्धनोर्द्ध्वभागः । इत्यमरः । १ । ७ । ७ ॥ (नि + बन्ध + भावे ल्युट् ।) बन्धनञ्च ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निबन्धनम् [nibandhanam], 1 The act of fastening, binding together; तं ददर्श यवक्रीतो यन्त्रवन्तं निबन्धने Mb.3.135.34.
Constructing, building.
Restraining, checking, confining.
A bond, fetter.
A tie, band, support, stay; आशानिबन्धनं जाता जीवलोकस्य U.3; यस्त्वमिव मामकीनस्य मनसो द्वितीयं निबन्धनम् Māl.3.
Dependence, connection; ते त्वदाशानिबन्धनाः M.4.14; परस्परनिबन्धनः Pt.1.79 'interdependent'.
Cause, origin, ground, motive, basis, foundation; वाक्प्रतिष्ठानिबन्धनानि देहिनां व्यवहारतन्त्राणि Māl.4 'based on, &c.; प्रत्याशा˚ 3; अनिबन्धन causeless, accidental; U.5,7.
Abode, seat, receptacle; सहजविलासनिबन्धनं शरीरम् Māl.2.6.
Composing, arrangement (रचना); संस्कारपूतेन वरं वरेण्यं वधूं सुखग्राह्यनिबन्धनेन Ku.7.9.
A literary composition or work, a treatise; Śi.2.112.
A grant (of land), an assignment; सद्वृत्तिः सन्निबन्धना Śi.2.112. (where निबन्धन means 'a treatise' also).
The peg of a lute.
(In gram.) Syntax.
A commentary.