निरवग्रह
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निरवग्रहः, पुं, (निर्गतोऽवग्रहः प्रतिबन्धो यस्मात् ।) स्वतन्त्रः । इत्यमरः । ३ । १ । १५ । (यथा, हरिवंशे । ८० । ९ । “दुर्द्दमः कामचारी च स केशी निरवग्रहः ॥”) वृष्ठिप्रतिबन्धाभावश्च ॥ (महादेवः । यथा, महा- भारते । १३ । १७ । ८२ । “नीलस्तथाङ्गलुब्धश्च शोभनो निरवग्रहः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निरवग्रह वि।
स्वतन्त्रः
समानार्थक:स्वतन्त्र,अपावृत,स्वैरिन्,स्वच्छन्द,निरवग्रह
3।1।15।2।5
स्याद्दयालुः कारुणिकः कृपालुः सूरतस्समाः। स्वतन्त्रोऽपावृतः स्वैरी स्वच्छन्दो निरवग्रहः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निरवग्रह¦ त्रि॰ निर्गतीऽवग्रहः प्रतिबन्धो वृष्टिप्रतिबन्धोनियमनं वा यस्य प्रा॰ व॰।
१ स्वच्छन्दे स्वतन्त्रे अन्येच्छान-धीनप्रवृत्तियुक्ते अमरः।
“केचित् क्रोधसमाविष्टा मदान्धानिरवग्रहाः” भा॰ भी॰
९४ अ॰।
२ वृष्टिप्रतिबन्धशून्ये च।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निरवग्रह¦ mfn. (-हः-हा-हं) Self-willed, headstrong, independent, uncon- trolled. E. निर् neg. अवग्रह control.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निरवग्रह/ निर्--अवग्रह mfn. unrestrained , independent , free MBh. Ka1v. etc. (606645 हेind. where there is room to move freely MBh. )
निरवग्रह/ निर्--अवग्रह mfn. self-willed , headstrong W.