निर्यातन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निर्यातनम्, क्ली, (निर् + यत + णिच् + ल्युट् ।) वैरशुद्धिः । शत्रुप्रतीकारः । (यथा, हरि- वंशे । १७७ । ४७ । “तत्रानिरुद्धहरणं कृतं मघवता स्वयम् । न ह्यन्यस्य भवेच्छक्तिर्व्वैरनिर्यातनं प्रति ॥”) दानम् । त्यागः । न्यासार्पणम् । न्यस्तद्रव्यस्य समर्पणम् । इत्यमरः । ३ । ३ । ११९ ॥ ऋणादि- शुद्धिः । इति भरतः ॥ मारणम् । इति हेम- चन्द्रः । ३ । ४६८ ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निर्यातन नपुं।
न्यासार्पणम्
समानार्थक:निर्यातन
3।3।120।1।1
निर्यातनं वैरशुद्धौ दाने न्यासार्पणेऽपि च। व्यसनं विपदि भ्रंशे दोषे कामजकोपजे॥
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
निर्यातन नपुं।
वैरशोधनम्
समानार्थक:वैरशुद्धि,प्रतीकार,वैरनिर्यातन,निर्यातन
3।3।120।1।1
निर्यातनं वैरशुद्धौ दाने न्यासार्पणेऽपि च। व्यसनं विपदि भ्रंशे दोषे कामजकोपजे॥
पदार्थ-विभागः : , गुणः, मानसिकभावः
निर्यातन नपुं।
दानम्
समानार्थक:त्याग,विहापित,दान,उत्सर्जन,विसर्जन,विश्राणन,वितरण,स्पर्शन,प्रतिपादन,प्रादेशन,निर्वपण,अपवर्जन,अंहति,साति,निर्यातन
3।3।120।1।1
निर्यातनं वैरशुद्धौ दाने न्यासार्पणेऽपि च। व्यसनं विपदि भ्रंशे दोषे कामजकोपजे॥
सम्बन्धि1 : यज्ञः
: मृताहे_दानम्, पितॄनुद्धिश्यक्रियमाणः_दानम्, फलेच्छायुक्तदानम्, सदादानम्, देवहविर्दानम्
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निर्यातन¦ न॰ निर् + यत--णिच् ल्युट्।
१ वैरशुद्धौ,
२ प्रतीकारे
३ प्रतिदाने
४ न्याससमर्पणे च अमरः।
५ मारणे हेमच॰।
६ ऋणादेः शोधने च।
“विगणनऋणनिर्यातनम्” सि॰कौ॰।
“नह्यन्यस्य भवेच्छक्तिर्वैरनिर्यातनं प्रति” हरिवं॰
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निर्यातन¦ n. (-नं)
1. Revenge.
2. Gift, donation.
3. Delivery of a deposit.
4. Replacing any thing lost.
5. Payment of a debt.
6. Killing, slaughter. E. निर् before, यत् to endeavour, in the causal form, affix णिच्-ल्युट्।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निर्यातनम् [niryātanam], 1 Returning, restoring, delivering, restitution (as of a deposit).
Payment of a debt.
Gift, donation,
Retaliation, requital, revenge (as in वैरनिर्यातन); न ह्यन्यस्य भवेच्छक्तिः वैरनिर्यातनं प्रति Hariv.
Killing, slaughter.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निर्यातन/ निर्- n. giving back , returning , restoring , delivery of a deposit , replacing anything lost , payment of a debt (with gen. or comp. ; See. वैर-) Hariv. R. etc.
निर्यातन/ निर्- n. gift , donation L.
निर्यातन/ निर्- n. revenge , killing , slaughter L.