निवाप
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवापः, पुं, (नितरामुप्यते इति । नि + वप + घञ् ।) मृतोद्देश्यकदानम् । तत्पर्य्यायः । पितृदानम् २ । इत्यमरः । २ । ७ । ३१ ॥ पितृतर्पणम् ३ । इति हेम- चन्द्रः । ३ । ४० ॥ निवपनम् ४ पितृदानकम् ५ । इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा, रघुवंशे । ८ । ८६ । “अपशोकमनाः कुटुम्बिनीं अनुगृह्णीष्व निवापदत्तिभिः ॥”) दानमात्रम् । यथा । “येभ्यो निवापाञ्जलयः पितॄणाम् ।” इति भरतः ॥ (न्युप्यते वीज- मस्मिनिति । क्षेत्रम् । इति नीलकण्ठः ॥ यथा, महाभारते । ३ । ३०९ । ६ । “अवनिं प्रमदा गाश्च निवापं बहुवार्षिकम् । तत्ते विप्र ! प्रदास्यामि न तु वर्म्म सकुण्डलम् ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवाप पुं।
पितॄनुद्धिश्यक्रियमाणः_दानम्
समानार्थक:पितृदान,निवाप
2।7।31।1।2
पितृदानं निवापः स्याच्छ्राद्धं तत्कर्म शास्त्रतः। अन्वाहार्यं मासिकेंऽशोऽष्टमोऽह्नः कुतपोऽस्त्रियाम्.।
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवाप¦ पु॰ न्युप्यते नि + वप--घञ्।
१ पित्राद्युद्देशेन दाने
२ दानमात्रे च अमरः।
“भर्तृलोकप्रपन्नानां निवापान्विदधुः पृथक्”।
“अनुगृह्णीष्व निवापदत्तिभिः” रघुः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवाप¦ m. (-पः)
1. Gifts in honour of a deceased parent or relative.
2. Offering of water at Srad4dhas, or daily ablution to the manes.
3. Gift, giving in general.
4. Seed, grain. E. नि before, वप् to go, to give, &c. aff. घञ्।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवापः [nivāpḥ], 1 Seed, grain, seed-corn.
An offering to the manes of deceased parents or other relatives, a libation of water &c. at the Śrāddha ceremony; एको निवापसलिलं पिबसीत्ययुक्तम् Māl.9.4; निवापदत्तिभिः R.8.86; निवापाञ्जलयः पितॄणाम् 5.8;15.91; Mu.4.5.
A gift or offering in general. -Comp. -अञ्जलिः two handfuls of water as a libation. -अन्नम् sacrificial food. -उदकम् a libation of water; अत्यल्पमिदमस्माकं निवापोदकभोजनम् Mk. 1.17. -माल्यम् funeral wreath.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवाप/ नि- m. seed( pl. grains of corn) or a sown field MBh.
निवाप/ नि- m. an oblation or offering ( esp. to deceased relatives or at the श्राद्ध) ib. Ka1v. etc.
निवाप/ नि- m. throwing down , killing , slaughter Gal.
निवाप/ नि-वाप etc. See. नि-वप्.
