निवीत
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवीतम्, त्रि, (निवीयते स्मेति । नि + व्ये आच्छा- दने + क्तः । सम्प्रसारणम् ।) आच्छादनवस्त्रम् । उडनी इति भाषा ॥ तत्पर्य्यायः । प्रावृतम् २ । कण्ठलम्बितयज्ञसूत्रे, क्ली । इत्यमरः । १ । ७ । ५० ॥ यथा, -- “उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कण्ठसज्जनम् ॥” इति कुर्म्मपुराणम् ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवीत वि।
आच्छादितवस्त्रम्
समानार्थक:निवीत,प्रावृत
2।6।113।2।3
पत्रोर्णं धौतकौशेयं बहुमूल्यं महाधनम्. क्षौमं दुकूलं स्याद्द्वे तु निवीतं प्रावृतं त्रिषु॥
पदार्थ-विभागः : वस्त्रम्
निवीत नपुं।
कण्डलम्बितयज्ञोपवीतम्
समानार्थक:निवीत
2।7।50।1।2
प्राचीनावीतमन्यस्मिन्निवीतं कण्ठलम्बितम्. अङ्गुल्यग्रे तीर्थं दैवं स्वल्पाङ्गुल्योर्मूले कायम्.।
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, अचलनिर्जीववस्तु
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवीत¦ न॰ नि + अज--क्त व्यदिशः।
१ कण्ठलम्बिते यज्ञ-सूत्रे। व्येञ् संवरणे क्त संप्रसारणादि।
२ प्रावृतवस्त्रेअमरः
“उपवीतं भवेन्नित्यं निवीतं कण्ठसञ्जनम्” कूर्मपु॰
“अधो वासः प्रतिमुच्योष्णीषं संवेष्ट्य निवीते” कात्या॰ श्रौ॰
१५
५१
३
“निवीतञ्च कण्ठेसञ्जनम्” कर्कः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवीत¦ mfn. subst. (-तः-ता-तं) A veil, a mantle, a wrapper. n. (-तं) The Brahmanical thread suspended round the neck, in which manner it is worn on some occasions. E. नि before, व्ये to cover, aff. क्त। or नि + अज क्त व्यादेशः |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवीतम् [nivītam], 1 Wearing the sacred thread round the neck (making it hang down like a garland); निवीतं मनुष्याणां प्राचीनावीतं पितॄणामुपवीतं देवानाम् J. N. V.; निवीतं हि मनुष्याः प्रायशः स्वार्थं कुर्वन्ति ŚB. on MS.3.4.2.
The thread so worn. -तः, -तम् A veil, mantle.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवीत/ नि-वीत तिन्See. नि-व्ये.
निवीत/ नि- mfn. hung or adorned with( instr. ) ib.
निवीत/ नि- mfn. having the Brahmanical thread round the neck Shad2vBr. La1t2y.
निवीत/ नि- n. wearing the -BrBrahmanical -ththread like a necklace round the neck
निवीत/ नि- n. the -ththread so worn TS. Ka1tyS3r.
निवीत/ नि- mf( आ, or ई?)n. a veil , mantle , wrapper(See. नि-वृत).
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
NIVĪTA : Brahmin's wearing upper cloth or the sacred thread on the left shoulder and under the right hand is called Upavīta; the same on the right shoulder and under the left hand is called prācīnāvīta and the same worn as a garland around the neck is called Nivīta.
_______________________________
*6th word in left half of page 543 (+offset) in original book.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
निवीत न.
(नि+व्ये+क्त) गर्दन पर अथवा उसके चारों ओर जनेऊ पहनना (जनेऊ धारण करना), आप.श्रौ.सू. 8.16.18; द्रष्टव्य-उपवीत, श्रौ.प.नि. 21.174.