निवृत्तिः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

निवृत्तिः, स्त्री, (नि + वृत् + क्तिन् ।) निर्वृत्तिः । अप्रवृत्तिः । तत्पर्य्यायः । उपरमः २ विरतिः ३ अपरतिः ४ उपरतिः ५ आरतिः ६ । इति हेम- चन्द्रः ॥ (यथा, गरुडपुराणे १९६ अध्याये । “वास्योदकञ्च समधु पीतमन्तर्गतस्य वै । पापरोगस्य सन्तापनिवृत्तिं कुरुते शिवः ॥”) प्रवृत्तिप्रागभावः । यथा, “प्रवृत्त्युपाधिना विनाशं प्राप्स्यन् प्रागभाव एव स्वनिवृत्तिनिरा- करणात् साध्यमानो निवृत्तिरुच्यते ।” इत्येका- दशीतत्त्वे कलञ्जाधिकरणविचारः ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

निवृत्तिः [nivṛttiḥ], f.

Returning or coming back, return; दुर्गमेकमपुनर्निवृत्तये यं विशन्ति वशिनं मुमुक्षवः Śi.14.64; R.4. 87.

Disappearance, cessation, termination, suspension; शापनिवृत्तौ Ś.7; R.8.82.

Abstaining from work, inactivity (opp. प्रवृत्ति); प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः Bg.16.7.

Abstaining from, aversion; प्राणाघाता- न्निवृत्तिः Bh.3.63.

Leaving off, desisting from.

Resignation, discontinuance of worldly acts or emotions, quietism, separation from the world.

Repose, rest.

Felicity, beatitude.

Denial, refusal.

Abolition, prevention.

Ceasing to be valid or binding (as a rule.).

Completion.

(In drama.) Citation of an example.