निष्कर्षः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

निष्कर्षः, पुं, (निर् वा निस् + कृष् + भावे घञ् ।) निश्चयः । यथा, अत्रायं निष्कर्ष इत्याद्यापरा- ह्रिकश्राद्धादिव्यवस्थायां मूर्खहा ॥ (करार्थं प्रजापीडनम् । इति नीलकण्ठः ॥ यथा, महा- भारते । २ । १३ । १३ । “अनुकषञ्च निष्कर्षं व्याधिपावकमूर्च्छनम् । सर्व्वमेव न तत्रासीद्धर्म्मनित्ये युधिष्ठिरे ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

निष्कर्षः [niṣkarṣḥ], 1 Drawing out, extraction.

The essence, the chief or main point, pith; इति निष्कर्षः (often used by commentators); एतद्विदन्तो विद्वांसस्त्रयीनिष्कर्षमन्वहम् Ms. 4.125; Bhāṣā P.138.

Measuring.

Certainty, ascertainment. -षम् Oppressing subjects by taxes; विशेषात् सर्वमेवैतत् संजज्ञे राजकर्मणा । अनुकर्षं च निष्कर्षं व्याधिपावक- मूर्छनम् ॥ Mb.2.13.13. (com. निष्कर्षं करार्थं प्रजापीडनम्.)