सामग्री पर जाएँ

नीचग

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नीचगम्, क्ली, (नीचं निम्नदेशं गच्छतीति । गम + डः ।) जलम् । इति कोषान्तरम् ॥ पामरे, त्रि ॥ यथा, भूतडामरतन्त्रे । “नीचगामङ्गनां प्राप्य चन्दनैर्मण्डलं लिखेत् ॥” (निम्नगे च । यथा, बृहत्संहितायाम् । १९ । २२ । “अणुरपटुमयूखो नीचगोऽन्यैर्जितो वा न सकलफलदाता पुष्टिदोऽतोऽन्यथा यः ॥”)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नीचग¦ त्रि॰ नीचं निम्नं गच्छति गम--ड।

१ निम्नगामिनि

२ जले च।

३ नीचवर्णगामिन्यां स्त्रियां स्त्री
“नीचगामङ्गनांप्राप्य चन्दनैर्मण्डलं लिखेत्” तन्त्रम्।

३ स्वस्वोच्चस्थानात्सप्तसं स्थानं नीचं तत्स्थानस्थिते ग्रहे
“तत्सप्तमंभवेन्नीचम्” ज्यो॰ ति॰।
“सुनीचगेऽस्तऽगेऽपि वा वृथाफलंप्रकीर्त्तितम्” नील॰ ता॰। उच्चशब्दे दृश्यम्।

४ निम्न-गायां नद्यां स्त्री
“सङ्गमयति विद्यैव नीचगाऽपि नरंसरित्। समुद्रमिव दुर्द्धर्षं नृपं भाग्यं यतः पृथक्” सिता॰। [Page4126-a+ 38]

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नीचग¦ mfn. (-गः-गा-गं) Low, vile, base. n. (-गं) Water. f. (-गा) A river. E. नीच low or deep, and ग who is going.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नीचग/ नीच--ग mfn. going low , descending (as a river) Hit.

नीचग/ नीच--ग mfn. belonging to a low man ib.

नीचग/ नीच--ग mfn. = -गतVar.

नीचग/ नीच--ग n. water.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=नीचग&oldid=500701" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्