नीचैस्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीचैः, [स्] व्य, (नि + चि + “नौ दीर्घश्च ।” उणां । ५ । १३ । इति डैसिः निशब्दस्य दीर्घश्च ।) अल्पम् । अनुच्चम् । इत्यमरः ॥ (यथा, मेघदूते । १०८ । “नीचैर्गच्छत्युपरि च दशा चक्रनेमिक्रमेण ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीचैस् अव्य।
अल्पम्
समानार्थक:लघु,त्रुटि,कनिष्ठा,मन्द,क्षुद्र,मात्रा,किञ्चित्,ईषत्,मनाक्,नीचैस्
3।4।17।1।1
अल्पे नीचैर्महत्युच्चैः प्रायो भूम्न्यद्रुते शनैः। सना नित्ये बहिर्बाह्ये स्मातीतेऽस्तमदर्शने॥
पदार्थ-विभागः : , गुणः, परिमाणः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीचैस्¦ अव्य॰ नि + चि--
“नौ दीर्घश्च” डैसि दीर्घश्च।
१ नीचे
२ स्वैरे
३ अल्पे
४ अनुच्चे च अमरः
“नीचैर्गच्छत्युपरिच दशाचक्रनेमिः क्रमेण” मेघ॰। तथापि नीचैर्विन-याष्टदृश्यत”
“प्रविश्य चैनं पुरमग्रयायी नीचैस्तथीप-चरदर्पितश्रीः” रघुः। ततः अद्रव्ये उत्कर्षे तरप्तमप् च आमु। नीचैस्तराम् (माम्) वा। द्रव्ये तु नीचै-स्तरस्तरुः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीचैस्¦ ind. Little, small, low. E. नि before, चि to collect, डैसि aff. and the vowel of नि made long.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीचैस् [nīcais], ind. (Often used with the force of an adjective)
Low, beneath, below, underneath, down, downward; (opp. उपरि); नीचैर्गच्छत्युपरि च दशा चक्रनेमि- क्रमेण Me.111.
Bowing down humbly, modestly; प्रवेश्य चैनं पुरमग्रयायी नीचैः R.5.62.
Gently, softly; नीचैर्वा- स्यति Me.44.
In a low tone, with a low or depressed tone; नीचैः शंस हृदि स्थितो ननु स मे प्राणेश्वरः श्रोष्यति Amaru. 7; नीचैरनुदात्तः P.I.2.3.
Short, small, dwarfish; तथापि नीचैर्विनयाददृश्यत R.3.34. -m. N. of a mountain; नीचैराख्यं गिरिमधिवसेस्तत्र विश्रामहेतोः Me.25. -Comp. -गतिःf. slow pace. -मुख a. with downcast countenance.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीचैस् ind. low , below , down , downwards , underneath AV. S3Br. MBh. etc.
नीचैस् ind. also used adjectively e.g. नीचैर् अदृश्यत, he appeared lower or shorter Ragh.
नीचैस् ind. See. उच्चैस्( नीचैर् नीचैस्-तराम्, deeper and deeper Ka1m. )
नीचैस् ind. humbly , modestly Ka1v.
नीचैस् ind. softly , gently ib.
नीचैस् ind. in a low or deep tone VPra1t. Pa1n2. 1-2 , 30
नीचैस् ind. N. of a mountain (called also वामन-गिरिor खर्व) Megh.