नीरजस्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीरजः, [स्] त्रि, (निर्नास्ति रजो धूलिः कुसुमपरागादिर्वा यत्र ।) निर्धूलिदेशपूष्यादि । (यथा, महाभारते । १३ । ८१ । २० । “सर्व्वा मणिमयी भूमिः सर्व्वकाञ्चनवालुका । सर्व्वर्त्तुसुखसंस्पर्शा निष्पङ्का नीरजाः शुभा ॥”) अरजस्कायाम् स्त्री ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीरजस्¦ त्रि॰ निर्गतं रजो घूलिः परागः स्त्रीरजः रजोगुणो वा यस्य प्रा॰ ब॰ वा कप् रलोपे दीर्घः।
१ निर्धू-लिदेशे
“नीरजीकारितक्ष्माम्” भट्टिः अभूततद्भावे च्वौ-स्लोपः।
“स्वोत्तरीयैरकुर्वन्तनीरजस्कं महीतलम्”
८ अ॰।
२ परागशून्ये
३ पुष्पादौ रजोगुणकार्य-रागादिशून्ये
“नीरजस्तमता सत्वशुद्धिर्निस्पृहताशयः” याज्ञ॰
“नीरजस्के सदानन्दे पदे चाहं निवेशितः” प्रबोध॰।
“वेदशैलावतीर्णेन नीरजस्का महीकृता” मार्क॰ पु॰
१ अ॰।
४ गतार्त्तवायां स्त्रियां स्त्री।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीरजस्¦ mfn. (-जाः-जाः-जः)
1. Free from dust.
2. Having no pollen, (as a flower.) f. (-जाः) A woman not menstruating. E. निर् neg. रजस् dust &c. and इ made long before र।
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
नीरजस्/ नी--रजस् mfn. =prec. mfn. R.
नीरजस्/ नी--रजस् mfn. having no pollen L.
नीरजस्/ नी--रजस् f. a woman not menstruating W.
