नृवराह

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नृवराहः, पुं, (ना चासौ वराहश्चेति ।) वराह- रूपधृग्भगवदवतारः । यथा, -- “नृवराहस्य वसतिर्महर्ल्लोके प्रतिष्ठिता । नृसिंहस्य तथा प्रोक्ता जनलोके महात्मनः ॥” स एव बलेर्द्बारी । यथा, -- “शौकरं रूपमास्थाय द्बार्य्यस्य च दुरात्मनः । भविष्यामि न सन्देहो व्रज शक्र ! त्यरान्वितः ॥” इति पाद्मे सृष्टिखण्डे २८ अध्यायः ॥ अपि च । “दैत्यस्ततोऽसौ नृवराहमाहवे निपातयामास रुषा ज्वलन्तीम् । शक्तिं यथा विद्युतमाशु कुञ्जे प्रवर्षमाणोऽपि गिरिं सुमेघः ॥ स हन्यमानो गदयाप्रमेयः प्रोवाच दैत्यं नृवराहमूर्त्तिः । प्रजापतेः सेतुमिमं निहत्य व्रजेच्च कः स्वस्ति यथासुरेन्द्र ॥” इत्यग्निपुराणम् ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नृवराह¦ पु॰ ना चासौ वराहश्च। अंशाभ्यां मनुष्यवराहाकृतौभगवदवतारभेदे
“दैत्यस्ततोऽसौ नृवराहमाहवे निपा-तयामास रुषा ज्वलन्तीम्। शक्तिं यथा विद्युतभाशु कुञ्जेप्रयर्षमाणोऽपि गिरिं सुमेघः। स हन्यमानो गदया-ऽप्रमेयः प्रोवाच दैत्यं नृवराहमूर्त्तिः। प्रजापतेः सेतुमिमंनिहत्य व्रजेच्च कः स्वस्ति यथा सुरेन्द्र!” अग्निपु॰।
“नृवराहस्य वसतिर्महर्ल्लोके प्रतिष्ठिता। नृसिंहस्य तथाप्रोक्ता जनलोके महात्मनः”। सएव वलेर्द्वारी यथा
“शौकरं रूपमास्थाय द्वार्यस्य च दुरात्मनः। भवि-ष्यामि न सन्देहो व्रज शक्र! त्वरान्वितः” पाद्मेसृष्टिखण्डे

२८ अ॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नृवराह¦ m. (-हः) The third or the boar incarnation of VISHN4U. E. नृ a man, वराह a boar; being delineated with the figure of a man, and the head of the wild boar.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

नृवराह/ नृ--वराह m. man-boar ( विष्णुin his 3rd अवतार) AgP.