पचन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पचनम्, क्ली, (पच्यते इति । पच् + भावे ल्युट् ।) पाकः । (यथा, भागवते । ३ । २६ । ४० । “द्योतनं पचनं पानमदनं हिममर्द्दनम् ॥” पच्यतेऽनेन् इति पचेः करणे ल्युट् । पाकसाध- नम् । यथा, ॠग्वेदे । १ । १६२ । ६ । “ये चार्वते पचनं संभरन्त्युतो तेषामभिगूतिर्न इन्वतु ॥”)
पचनः, पुं, (पचत्यसौ इति । पच् + कर्त्तरि ल्युः ।) अग्निः । इति शब्दचन्द्रिका ॥ पाक- कर्त्तरि, त्रि ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पचन¦ पु॰ पच--कर्त्तरि ल्यु।
१ अग्नौ शब्दच॰
२ पाककर्त्तरित्रि॰ भावे ल्युट्।
३ पाके न॰। करणे ल्युट्।
४ पाक-साधने त्रि॰ स्त्रियां ङीप्।
“मांस्पचन्या उखायाः” इतिमहाभाष्यम्। सा च
५ वनवीजपूरके राजनि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पचन¦ mfn. (-नः-ना-नी-नं) What cooks or matures, &c. n. (-नं)
1. Cook- ing, dressing, boiling.
2. Maturing. m. (-नः) Fire. E. पच् to cook, aff. युच् or कर्त्तरि-ल्युट् | [Page412-a+ 60]
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पचन [pacana], a. [पच्-करणे ल्युट्] Cooking, dressing, maturing &c.
नः Fire; अथ हैनमन्वाहार्यपचनोी$नुशशास Ch. Up. 4.12.1; अथान्वाहार्यपचनादुत्थितो घोरदर्शनः Bhāg.6.9.12.-ना Becoming ripe, ripening. -नी The wild citron tree.-नम् Cooking, dressing, maturing &c.; Bhāg.3.26.4.
A means or instrument for cooking, a vessel, fuel &c.
Ripening, maturing.
Becoming cooked or ripe.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पचन mfn. cooking , maturing(See. अन्वाहार्य-, एणी-)
पचन m. fire L.
पचन n. ( पच्)a means or instrument for cooking. RV. S3Br.
पचन n. cooking , roasting , maturing , becoming cooked or ripe MBh. Sus3r. BhP.
Vedic Index of Names and Subjects
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
Pacana in the Rigveda[१] and the Śatapatha Brāhamaṇa[२] denotes a ‘vessel for cooking’ food.