पञ्चमुद्रा
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पञ्चमुद्रा, स्त्री, (पञ्चविधा मुद्रा ।) पूजायां कर्त्तव्या पञ्चप्रकारमुद्रा । तस्या अनुष्ठानं यथा, -- “सम्यक् प्रपूरितः पुष्पैः कराभ्यां कल्पितोऽञ्जलिः । आवाहनी समाख्याता मुद्रा देशिकसत्तमैः ॥ १ ॥ अधोमुखी त्वियञ्चेत् स्यात् स्थापनी मुद्रिका भवेत् । २ । उच्छ्रिताङ्गुष्ठमुष्ट्यो स्तु संयोगात् सन्निधापनी ॥ ३ ॥ अन्तःप्रवेशिताङ्गुष्ठा सैव सम्बोधनी मता । ४ । उत्तानमुष्टियुगला संमुखी करणी मता ॥” ५ ॥ इति पूजाप्रदीपः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पञ्चमुद्रा¦ स्त्री पञ्चगुणिता सुद्रा।
१ आवाहन्यादिमुद्रा-पञ्चके तत्स्वरूपनामादि पूजाप्रदीपे उक्तं यथा
“सम्यक् प्रपूरितः पुष्पैः कराभ्यां कल्पितोऽञ्जलिः। आवाहनी
१ समाख्याता मुद्रा देशिकसत्तमैः। अधोमुखीत्वियं चेत् स्यात् स्थापनी
२ मुद्रिका भवेत्। उच्छ्रिता-ङ्गुष्ठमुष्ट्योस्तु संयोगात् संन्निधापनी
३ । अन्तःप्रवे-शिताङ्गुष्ठा सैव सम्बोधनी
४ मता। उत्तानमुष्टियुगला स-म्मुमुखीकरणी
५ मता”। तन्त्रोक्ते देवभेदपूजाङ्गे
२ योन्यादिमुद्रापञ्चके च तन्त्रसारः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पञ्चमुद्रा¦ f. (-द्रा) Five gestures to be made in the usual presentation of offerings to an idol. E. पञ्च, and मुद्रा gesture.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पञ्चमुद्रा/ पञ्च--मुद्रा f. 5 gestures to be made in presenting offerings to an idol W.