पटह
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पटहम्, क्ली, पुं, (पटेन हन्यते इति । पट + हन् + ड ।) पटत्शब्दं जहाति पटहः डः निपा- तनात् तलोपः । इति भरतः ॥ आनकवाद्यम् । इत्यमरः । १ । ७ । ६ ॥
पटहः, पुं, (पट इत्यष्फुटं शब्दं जहाति त्यज- तीति । पट + हा + ड ।) पाटयति गमयति योधान् युद्धाय उत्साहवर्द्धकत्वात् पट गतौ नाम्नीति अहः । इति भरतः ॥ युद्धे वाद्यमान- ढक्का । तत्पर्य्यायः । आडम्बरः २ । इत्यमरः । २ । ८ । १०८ ॥ समारम्भः । हिंसनम् । इति शब्दरत्नावली ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पटह पुं-नपुं।
पटहः
समानार्थक:आनक,पटह
1।7।6।2।2
स्याद्यशः पटहो ढक्का भेरी स्त्री दुन्दुभिः पुमान्. आनकः पटहोऽस्त्री स्यात्कोणो वीणादि वादनम्.।
पदार्थ-विभागः : उपकरणम्,वाद्योपकरणम्
पटह पुं।
युद्धपटहः
समानार्थक:पटह,आडम्बर
2।8।108।1।2
विस्फारो धनुषः स्वानः पताहाडम्बरो समौ। प्रसभं तु बलात्कारो हठोऽथ स्खलितं छलम्.।
पदार्थ-विभागः : , गुणः, शब्दः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पटह¦ पु॰ षु॰ अर्द्धर्चा॰। पटेन हन्यते हन--ड, पट इत्येवंशब्दं जहाति वा हा--वा ड।
१ डक्कायाद्ये अमरः
२ समारम्भे पु॰ पट--बा॰ अह।
३ हिंसने शब्दरत्ना॰
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पटह¦ mfn. (-हः-हा-हं) A kettle-drum. m. (-हः)
1. A war-drum, or one used in battle.
2. Injury, killing, slaughter.
4. Tumult. E. पट imitative sound, हा to quit or make, aff. ड |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पटहः [paṭahḥ], 1 A kettle-drum, a war-drum, drum, tabor; कुर्वन् संध्याबलिपटहतां शूलिनः श्लाघनीयाम् Me.36; पटुपटह- ध्वनिभिर्विनीतनिद्रः R.9.71.
Beginning, undertaking.
Injuring, killing. -Comp. -घोषकः a crier (who beats a drum and then makes the proclamation).-भ्रमणम् going about with a drum to call people together. -वेला the hour at which a drum is beaten every day.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पटह m. (rarely n. or f( ई). ) a kettledrum , a war-drum , drum , tabor( acc. with दा, or Caus. of दाor भ्रम्, to proclaim anything by the sound of a drum) MBh. Ka1v. etc.
पटह m. beginning L.
पटह m. hurting L.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a war musical instrument. M. १३७. २९; १३८. 3. [page२-279+ २६]