सामग्री पर जाएँ

पम्पा

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पम्पा, स्त्री, (पाति रक्षति महर्ष्यादीन् स्वीय- पवित्रसलिलदानादिभिरितिशेषः । पा पालने + “खष्प-शिल्प-शष्प-वाष्प-रूप-पम्पा-तल्पाः ।” उणां । ३ । २८ । इति निपातनात् ह्रस्वत्वे मुडा- गमत्वे च साधुः ।) ओड्रदेशस्थनदीविशेषः । इत्युणादिकोषः ॥ (यथा, रघुः । १३ । ३० । “दूरावतीर्णा पिबतीव खेदा- दमूनि पम्पासलिलानि दृष्टिः ॥” इयं हि ऋष्यमूकपर्व्वतसन्निकटस्था । इति रामायणम् ॥)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पम्पा¦ स्त्री

१ दक्षिणस्थनदीभेदे भा॰ अनु॰

१ ।

६ । ऋष्यमूकशैल-समीपस्थे

२ सरोभेदे च
“एषा पम्पा शिवजला बहुतोयातडागिनी” भा॰ व॰

२७

६ अ॰। ततः वरणादि॰ चातु-रर्थिकस्य लुक्। पम्पानामटूरभवं नगरं पम्पा इत्येव।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पम्पा¦ f. (-म्पा)
1. The name of a river, in the south of India.
2. Name of a lake in the Dandaka forest. E. पा to drink, प Una4di aff., मन् inserted, and the radical vowel made short.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पम्पा [pampā], 1 N. of a lake in the Daṇḍakā forest; इदं च पम्पाभिधानं सरः U.1; R.13.3; Bk.6.73.

N. of a river in the south of India.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पम्पा f. (1. पा? Un2. iii , 28. Sch. )N. of a river in the south of India MBh. R. etc.

पम्पा f. of a lake Ragh. Sch.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--a R. sacred to Hari; visited by बलराम. भा. VII. १४. ३१; X. ७९. १२.
(II)--a R. of the Bhadra country. वा. ४३. २७.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Pampā  : f.: Name of a large lake (taṭākinī 3. 263. 40).


A. Location: Located near the mountain Ṛśyamūka 3. 263. 40.


B. Description: Its water was auspicious (śivajalā) 3. 263. 40; frequented by swans and ducks (haṁsakāraṇḍavāyutā) 3. 263. 40; a lotus pond having many day blooming and night-blooming lotuses in it (nalinīṁ prabhūtakamalotpalām) 3. 264. 1; a very cool and pleasing breeze, having the fragrance of nectar, blows in the forest near the Pampā (mārutena suśītena sukhenāmṛtagandhinā/sevyamāno vane tasmin) 3. 264. 2.


C. Rāmāyaṇa events: Sugrīva and his four counsellors lived near the Pampā 3. 263. 41; Rāma and Lakṣmaṇa reached the lake in order to meet Sugrīva 3. 264. 1; they drank its water and gave offerings to manes before proceeding towards Ṛśyamūka (tarpayitvā pitṝn api) 3. 264. 8-9.


_______________________________
*5th word in right half of page p379_mci (+offset) in original book.

previous page p378_mci .......... next page p380_mci

Mahabharata Cultural Index

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Pampā  : f.: Name of a large lake (taṭākinī 3. 263. 40).


A. Location: Located near the mountain Ṛśyamūka 3. 263. 40.


B. Description: Its water was auspicious (śivajalā) 3. 263. 40; frequented by swans and ducks (haṁsakāraṇḍavāyutā) 3. 263. 40; a lotus pond having many day blooming and night-blooming lotuses in it (nalinīṁ prabhūtakamalotpalām) 3. 264. 1; a very cool and pleasing breeze, having the fragrance of nectar, blows in the forest near the Pampā (mārutena suśītena sukhenāmṛtagandhinā/sevyamāno vane tasmin) 3. 264. 2.


C. Rāmāyaṇa events: Sugrīva and his four counsellors lived near the Pampā 3. 263. 41; Rāma and Lakṣmaṇa reached the lake in order to meet Sugrīva 3. 264. 1; they drank its water and gave offerings to manes before proceeding towards Ṛśyamūka (tarpayitvā pitṝn api) 3. 264. 8-9.


_______________________________
*5th word in right half of page p379_mci (+offset) in original book.

previous page p378_mci .......... next page p380_mci

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=पम्पा&oldid=445671" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्