परिकर्मन्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
परिकर्मन् नपुं।
शरीरशोभाककर्मः
समानार्थक:परिकर्मन्,अङ्गसंस्कार
2।6।121।1।1
परिकर्माङ्गसंस्कारः स्यान्मार्ष्टिर्मार्जना मृजा। उद्वर्तनोत्सादने द्वे समे आप्लाव आप्लवः॥
: स्नानम्, चन्दनादिना_देहविलेपनम्, कस्तूरिकादिना_कपोलादौ_रचिततिलकविशेषः, ललाटकृततिलकम्, सुगन्धद्रव्यभेदः
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
परिकर्मन्¦ न॰ परि + कृ--मनिन्।
१ कुङ्कुमादिनाऽङ्गादेः
२ संस्कारे अङ्कानां गुणभाबादौ च। योगवियोगगुणभागवर्गवर्गमूलघनघगमूलात्मतं परिकर्माष्टकं तथाविधंभि{??}परिकर्माष्टकं च लीचा॰ उक्तं दृश्यम्। योगशास्त्र-प्रसिद्धे चित्तस्य प्रसादनोपाये
३ मैत्र्यादौ उपेक्षाशब्देदृश्यम् परितः कर्माऽस्य।
४ परिचारके त्रि॰ रत्नमा॰परिकर्म कार्य्यतयाऽस्त्यस्य ब्रीह्या॰ इनि। परिकर्मिन्परिकर्म्मकारके आश्व॰ श्रौ॰
२
४
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
परिकर्मन् [parikarman], m. A servant. -n.
Painting or perfuming the body, personal decoration, dressing, toilet; कृताचारपरिकर्माणम् Ś.2.
Painting or dyeing the foot; असमाप्ते परिकर्मणि स्मृतः Ku.4.19.
Preparation.
Worship, adoration; अविक्लमस्ते परिकर्मणि स्थितः Bhāg. 2.9.29.
(In Yoga phil.) Purifying, a means of purifying the mind; मैञ्यादिचित्तपरिकर्मविदो विधाय क्लेशप्रहाण- मिह लब्धसबीजयोगाः Śi.4.55. (see Malli. thereon).
An arithmetical operation (of which there are 8 divisions). -Comp. -अष्टकम् the eight fundamental rules of arithmetic viz. (addition, subtraction, multiplication, division, finding the square, extracting the square root, finding the cube, extracting the cube root).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
परिकर्मन्/ परि-कर्मन् m. a servant , assistant L.
परिकर्मन्/ परि-कर्मन् n. attendance , worship , adoration BhP.
परिकर्मन्/ परि-कर्मन् n. dressing , painting or perfuming the body ( esp. after bathing) MBh. Ka1lid.
परिकर्मन्/ परि-कर्मन् n. cleansing , purification S3is3.
परिकर्मन्/ परि-कर्मन् n. preparation Katha1s. (See. कर)
परिकर्मन्/ परि-कर्मन् n. arithmetical computation or operation W.