परिवहः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

परिवहः, पुं, (परि सर्व्वतोभावेन वहतीति । परि + वह् + अच् ।) सप्तवाय्वन्तर्गतषष्ठवायुः । स तु सुवहवायोरुपरिस्थितः । (यथा, सिद्धान्त- शिरोमणौ । “भूवायुरावह इह प्रवहस्तदूर्द्धः स्यादुद्वहस्तदनुसंवहसंज्ञकश्च । अन्यस्ततोऽपि सुवहः परिपूर्ब्बकाऽस्मात् वाहः परावह इमे पवनाः प्रसिद्धाः ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

परिवहः [parivahḥ], 1 N. of one of the seven courses of wind; it is the sixth course and bears along the Saptarṣis and the celestial Ganges; सप्तर्षिचक्रं स्वर्ङ्गगां षष्ठः परिवहस्तथा; (for the other courses of wind see under cf. the description of परिवह given by Kālidāsa: त्रिस्रोतसं वहति यो गगनप्रतिष्ठां ज्योतींषि वर्तयति च प्रविभक्तरश्मिः । तस्य द्वितीय- हरिविक्रमानेस्तमस्कं वायोरिमं परिवहस्य वदन्ति मार्गम् Ś.7.6).

One of the seven tongues of fire.