परिस्पन्द

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

परिस्पन्दः, पुं, (परि + स्पन्द + अधिकरणे घञ् ।) कुसुमप्रकरादेः पत्रावल्यादेश्च रचना । इत्य- मरः । २ । ६ । १३७ ॥ परिकरः । परिवारः । इति हेमचन्द्रः । ३ । ३७९ ॥ (भावे + घञ् ।) सर्व्वतोभावेन स्पन्दनञ्च ॥ (मर्द्दनम् । यथा, महाभारते । १ । १५४ । ८ । “अहमेनं हनिष्यामि प्रेक्षन्त्यास्ते सुमध्यमे ! । नायं प्रतिबलो भीरु ! राक्षसापसदो मम । सोढुं युधि परिस्पन्दमथवा सर्व्वराक्षसाः ॥”)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

परिस्पन्द पुं।

माल्यादिरचना

समानार्थक:रचना,परिस्पन्द

2।6।137।1।2

रचना स्यात्परिस्यन्द आभोगः परिपूर्णता। उपधानं तूपबर्हः शय्यायां शयनीयवत्.।

वृत्तिवान् : मालाकारः

पदार्थ-विभागः : , क्रिया

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

परि(ष्प)स्पन्द¦ त्रि॰ परि + स्पन्द--घञ्।
“परिस्पन्दः प्राच्य-भरतेषु” पा॰ प्राच्याद्यर्थे न षत्वम्{??}न्यत्र वा षत्वम्।

१ परितः स्पन्दनयुक्ते

२ कुसुमादेः पत्रावल्यादिरचना-याम् अमरः।

३ परिष्कारे

४ परिवारे च हेमच॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

परिस्पन्द¦ m. (-न्दः)
1. Beating, throbbing.
2. Decoration of the hair, with flowers, &c.
3. Train, retinue. E. परि around, स्पन्द् to go, aff. घञ्।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

परिस्पन्द/ परि-स्पन्द m. throbbing , stirring , starting , arising , movement MBh. Ka1v. etc.

परिस्पन्द/ परि-स्पन्द m. keeping , maintaining (a sacred fire) MBh. ( v.l. ष्यन्द)

परिस्पन्द/ परि-स्पन्द m. train , retinue L.

परिस्पन्द/ परि-स्पन्द m. decoration of the hair L.

परिस्पन्द/ परि-स्पन्द m. pressure , crash MW.