पर्यय

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पर्यय पुं।

क्रमोल्लङ्घनम्

समानार्थक:अतिपात,पर्यय,उपात्यय

2।7।37।1।3

पर्यायश्चातिपातस्तु स्यात्पर्यय उपात्ययः। नियमो व्रतमस्त्री तच्चोपवासादि पुण्यकम्.।

पदार्थ-विभागः : , क्रिया

पर्यय पुं।

अतिक्रमः

समानार्थक:पर्यय,अतिक्रम,अतिपात,उपात्यय,अत्यय

3।2।33।2।1

स्याद्व्यत्यासो विपर्यासो व्यत्ययश्च विपर्यये। पर्ययोऽतिक्रमस्तस्मिन्नतिपात उपात्ययः॥

पदार्थ-विभागः : , क्रिया

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पर्ययः [paryayḥ], 1 Revolution, lapse, expiration; कालपर्ययात् Mb.3.179.19; Y.3.217; Ms.1.3;11.27; युगसाहस्र- पर्ययः (कल्पः) Bhāg.8.13.36.

Waste or loss (of time); मा भूत् कालस्य पर्ययः Rām.1.22.12.

Change, alteration.

Inversion; confusion, irregularity.

Deviation from customary observances, neglect of duty.

Opposition.

Loss, destruction; पक्ष्मणो$पि निपातेन येषां स्यात् स्कन्धपर्ययः Mb.12.15.26.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पर्यय/ पर्य्-अय m. revolution , lapse , expiration , waste or loss (of time) Mn. MBh. etc.

पर्यय/ पर्य्-अय m. the time of revolution (of a planet) Gan2it.

पर्यय/ पर्य्-अय m. change , alteration ib.

पर्यय/ पर्य्-अय m. inversion , irregularity , confusion with( comp. ) MBh. Sus3r.

पर्यय/ पर्य्-अय m. contrariety , opposition W.

पर्यय/ पर्य्-अय m. deviation from enjoined or customary observances , neglect of duty ib.

पर्यय/ पर्य्-अय पर्य्-अयण, पर्य्-आयSee. under 2. परी-.