पवीर

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पवीर¦ न॰

१ आयुधे
“षविः शल्यी भवति तद्विपुनातिकायंतद्वत् पवीरमायुधम्” निस॰

१२

३० । पवि + स्वार्थे ईर।

३ वज्रे ऋ॰

१०

६०

३
“पविर्धारास्यास्ति र पूर्वाणो दीर्घः।

३ फाले यजु॰

१२

७१ वेददी॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पवीर¦ n. (-रं)
1. An weapon.
2. The thunder.
3. A plough-share. E. पवि, the thunder-bolt, and स्वार्थे ईर aff.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पवीरम् [pavīram], Ved. A spear, lance; Nir.12.3.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पवीर n. (fr. पावी) , a weapon with a metallic point , a lance , spear Nir. xii , 30.

Vedic Index of Names and Subjects

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Pavīra, according to the Nirukta, denotes a ‘lance.’ The epithet derived from this word, pavīravant or pavīrava, which is found in the Atharvaveda and the Yajurveda Saṃhitās, is used of the plough, apparently in the sense of ‘having a metal share.’ The same epithet occurs in the Rigveda applied to a man, in the sense of ‘having a goad’ or ‘having a spear.’