पांशवः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पांशवः, पुं, (पांशोर्लवणविशेषस्य विकारः । पांशु + अण् ।) लवणविशेषः । पाङ्गा लोन इति भाषा ॥ तत्पर्य्यायः । रोमकम् २ औद्भिज्जम् ३ वसुकम् ४ वसुपांशुः ५ ऊषरजम् ६ औषरम् ७ ऐरिणम् ८ और्व्वम् ९ सहम् १० । अस्य गुणाः । तीक्ष्ण- त्वम् । अत्युष्णत्वम् । कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । दीपनत्वम् । दाहशोषकरत्वम् । ग्राहित्वम् । पित्तकोपकरत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ “औद्भिदं पांशुलवणं यज्जातं भूमितः स्वयम् । क्षारं गुरु कटु स्निग्धं श्लेष्मलं वातनाशनम् ॥” इति भावप्रकाशः ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पांशवः [pāṃśavḥ], m. Fossil salt.

पांसुः (शुः) Dust, dirt; crumbling soil; तस्याः खुरन्यासपवित्रपांसुम् (मार्गम्) R.2.2; विदह्यमानः पथि तप्तपांसुभिः Ṛs.1.13; Y.1.15.

A particle of dust.

Dung, manure.

A kind of camphor.

Landed property.

Powder, fragments; ससर्ज रसपांसवः Mb.3.284.4.-Comp. -कासीसम् sulphate of iron. -कुली a highroad, highway.

कूलम् a dust-heap.

a legal document not made out in any particular person's name (निरुपपदशासनम्). -कृत a. covered with dust.

क्रीडनम्, क्रीडा, विकर्षणम् Playing in the sand.

Wresting; Mb.5.169.12. (Com. पांसुविकर्षणे पांसुषु विकर्षणे भूमौ मुष्टियुद्धे इत्यर्थः.) -क्षारम्, -जम् a kind of salt. -गुण्ठित a. covered with dust. -चत्वरम् hail. -चन्दनः an epithet of Śiva.

चामरः a heap of dust.

a tent.

a bank covered with Dūrvā grass.

praise.

bushes (?) carried by the current of the river; L. D. B. -जालिकः an epithet of Viṣṇu. -निपातः a shower of dust; also-वर्षः Ms.4.115. -पटलम् a mass or coating of dust.-पिशाचः a class of demons. -मर्दनः an excavation for water round the root of a tree, a trench or basin.-लवणम् a kind of salt.