पाठीन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाठीनः, पुं, (पाठिं पृष्टं नमयतीति । पाठि + नम + णिच् + “अन्येभ्योऽपीति ।” डः । “अन्येषा मपि दृश्यते ।” ६ । ३ । १३७ । इति दीर्घः ।) मत्स्यविशेषः । वोयालि इति भाषा । तत्- पर्य्यायः । सहस्रदंष्ट्रः २ । इत्यमरः ॥ सहस्र- दंष्ट्री ३ वोदालः ४ वदालकः ५ । इति शब्द- रत्नावली ॥ (यथा, मनुः । ५ । १६ । “पाठीनरोहितावाद्यौ नियुक्तौ हव्यकव्ययोः ॥”) अस्य गुणाः । श्लेष्मलत्वम् । स्निग्धत्वम् । मधुर- त्वम् । कषायत्वम् । बल्यत्वम् । वृष्यत्वम् । पाके कटुत्वम् । रोचनत्वम् । वातपित्तजित्त्वञ्च । इति राजवल्लभः ॥ (यथा च । “पाठीनः श्लेष्मलो वृष्यो निद्रालुः पिशिता- शनः । दूषयेदम्लपित्तन्तु कुष्ठरोगं करोत्यसौ ॥” इति सुश्रुते सूत्रस्थाने ४६ अध्यायः ॥) पाठकः । गुग्गुलुद्रुमः । इति मेदिनी । ने, ८९ ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाठीन पुं।
बहुदंष्ट्रः_मत्स्यः
समानार्थक:सहस्रदंष्ट्र,पाठीन
1।10।18।1।2
सहस्रदंष्ट्रः पाठीन उलूपी शिशुकः समौ। नलमीनश्चिलिचिमः प्रोष्ठी तु शफरीद्वयोः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, जलीयः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाठीन¦ पुंस्त्री॰ पाठिं पृष्ठं नमयति नम--ड दीर्घः।
१ मत्स्य-[Page4290-a+ 38] भेदे (वोयाल) अमरः स्त्रियां ङीष्।
“पाठीनरोहिता-वाद्यौ” मनुः।
“पाठीनः श्लेष्मलः स्निग्धो मधुरश्च कषा-यकः। बल्यो वृष्यः कटुः पाके रोचनो वातपित्तनुत्” राजव॰ पठ--ईनन्।
२ गुग्गुलुवृक्षे
३ पाठके त्रि॰ मेदि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाठीन¦ m. (-नः) A sort of fish, (Silurus boalis, Ham.)
2. A public reader or lecturer on the Pura4n4a4s, &c.
3. A tree: see गुग्गुल। E. पाठी a Bra4hman, and ईन् added. “वोयाल” |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाठीनः [pāṭhīnḥ], 1 A public reader of the Purāṇas or other mythological books.
A kind of fish; विवृत्तपाठीनपरा- हतं पयः Ki.4.5; Ms.5.16.
N. of a tree (Moringa with red blossoms).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाठीन m. = पाठकL.
पाठीन m. Silurus Pelorius or Boalis (a kind of sheat-fish) Mn. Ya1jn5. Katha1s. etc.
पाठीन m. a species of Moringa with red blossoms L.
