पाण्डुसोपाक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाण्डुसोपाकः, पुं, वर्णसङ्करविशेषः । स तु चाण्डाला द्वैदेह्यां जातः ॥ (अस्योत्पत्तिविवरणम् । यथा, मनौ । १० । ३७ । “चण्डालांत् पाण्डुसोपाकस्त्वक्सारव्यवहारवान् । आहिण्डिको निषादेन वैदेह्यामेव जायते ॥” “वैदेह्यां चण्डालात् पाण्डुसोपाकाख्यो वेण- व्यवहारजीवी जायते ।” इति तट्टीकायां कुल्लूकभट्टः ॥ क्वचित् पाण्डुसौपाकोऽपि पाठो दृश्यते । यथा, महाभारते । १३ । ४८ । २६ । “चण्डालात् पाण्डुसौपाकस्त्वक्सारव्यवहार- वान् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाण्डुसोपाक¦ पु॰ संकीर्णजातिभेदे
“चाण्डालात्पाण्डुसो-पाकस्त्वक्सारव्यवहारवान्। आहिण्डको निषादेन वै-देह्यामेव जायते” मनुः। त्वक्सारः वेणुः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाण्डुसोपाक¦ m. (-कः) The offspring of a Chanda4la by a Vaidehi4 woman, a maker of mats, baskets, &c. a worker with bamboos, and reeds.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पाण्डुसोपाक/ पाण्डु--सोपाक m. N. of a partic. mixed caste (the offspring of a चण्डालby a वैदेहीmother) Mn. x , 37 (See. MBh. xiii , 2588 ).