पाण्डुसोपाकः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पाण्डुसोपाकः, पुं, वर्णसङ्करविशेषः । स तु चाण्डाला द्वैदेह्यां जातः ॥ (अस्योत्पत्तिविवरणम् । यथा, मनौ । १० । ३७ । “चण्डालांत् पाण्डुसोपाकस्त्वक्सारव्यवहारवान् । आहिण्डिको निषादेन वैदेह्यामेव जायते ॥” “वैदेह्यां चण्डालात् पाण्डुसोपाकाख्यो वेण- व्यवहारजीवी जायते ।” इति तट्टीकायां कुल्लूकभट्टः ॥ क्वचित् पाण्डुसौपाकोऽपि पाठो दृश्यते । यथा, महाभारते । १३ । ४८ । २६ । “चण्डालात् पाण्डुसौपाकस्त्वक्सारव्यवहार- वान् ॥”)