पात्त्र

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पात्त्रम्, क्ली, (पततीति । पत + क्विप् । पतं अधः- पतन्तं जनं त्रायते । त्रै + कः । ततः स्वार्थे प्रज्ञा- द्यण् निम्नेऽस्य निरुक्तिश्च दर्शनीया ।) पापि- त्राता । यथा, भविष्यपुराणे । “सर्व्वषामेव पात्त्राणां परं पात्त्रं महेश्वरः । पतन्तं त्रायते यस्मादतीवनरकार्णवात् ॥” महेश्वर इति प्रदर्शकं हेतोरविशेषात् । तथा नन्दिपुराणम् । “पात्त्राण्याध्यात्मिका मुख्या विशुद्धाश्चाग्निहो- त्रिणः । देवताश्च तथा मुख्या गोदानं ह्येतदुत्तमम् ॥” इति प्रायश्चित्ततत्त्वम् ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पात्त्र¦ न॰ पतति पत--क्विप् पतं पतन्तं त्रायते त्रै--क स्वार्थेप्रज्ञाद्यण्। पापित्रातरि
“सर्वेषामेव पात्त्राणां परंपात्त्रं महेश्वरः। पतन्तं त्रायते यस्मादतीव नरकार्ण-वात्” नन्दिपु॰। महेश्वर इति प्रदर्शकं हेतोरविशेषात्
“पात्त्राण्याध्यात्मिका मुख्या विशुद्धाश्चाग्निहोत्रिणः। देवताश्च तथा मुख्या गोदानं ह्येतदुत्तमम्” प्रा॰ त॰।

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पात्त्र [pāttra], a. Releasing from sins; सर्वेषामेव पात्त्राणां परं पात्त्रं महेश्वरः Nandī P.