पादात

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पादातम्, क्ली, (पदातीनां समूहः । पदाति + “भिक्षादिभ्योऽण् । ४ । २ । ३८ । इत्यण् ।) पत्तिसंहतिः । पदातिसमूहः । इत्यमरः ॥ (यथा, महाभारते । १२ । ९९ । ८ । “सादिनामन्तरे स्थाप्यं पादातमपि दंशितम् ॥”)

पादातः, पुं, (पादाभ्यामततीति । अत + अच् ।) पादातिः । यथा, -- “पदातिपत्तिपादातपादातिकपदाजयः ॥” इत्यमरमाला ॥ (यथा, महाभारते । २ । ५१ । ४३ । “अयुतं त्रीणि पद्मानि गजारोहाः ससादिनः । रथानामर्व्वुदं चापि पादाता बहवस्तथा ॥”)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पादात पुं।

पदातिसमूहः

समानार्थक:पादात,पत्तिसंहति

2।8।67।1।3

पद्गश्च पदिकश्चाथ पादातं पत्तिसंहतिः। शस्त्राजीवे काण्डपृष्ठायुधीयायुधिकाः समाः॥

अवयव : पदातिः

स्वामी : सैन्याधिपतिः

पदार्थ-विभागः : समूहः, द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पादात¦ न॰ पदातीना समूहः अण्।

१ सैन्यसमुदाये अमरःपादाभ्यामतति गच्छति अत--अच्।

२ पदातौ सैन्ये पु॰पादातिः पादातिकोऽप्यत्र पु॰ हेमच॰।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पादात¦ m. (-तः) A foot-soldier, a footman. n. (-तं) Infantry. E. पाद, and अत् to go, aff. अच्, or पदाति a foot-soldier, अण् collective aff.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पादातः [pādātḥ], A foot-soldier; पादातानां भ्रेजिरे खड्गलेखः Śi.18.4. -तम् Infantry.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पादात m. id. MBh. R. etc.

पादात n. infantry MBh. ( g. भिक्षा-दि).