पारमार्थिक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारमार्थिकः, त्रि, (परमार्थाय परमपुरुषार्थाय हित इति । ठक् ।) परमार्थयुक्तः । यथा, -- “गतानुगतिको लोको न लोकः पारमार्थिकः ॥” इति पुराणम् ॥ मुख्यम् । यथा, -- “त्रिचतुःपञ्चसप्ताष्टनवद्वादश एव च । क्रमेण घटिका ह्येतास्तत्पुण्यं पारमार्थिकम् ॥” इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥ (यथाथः । यथा, मनौ ९ । ६२ श्लोकटीकायां कुल्लूकभट्टः । “तेषां प्रकाशाप्रकाशतस्कराणां स्वकर्म्मणि चौर्य्यादौ ये पारमार्थिका दोषा इति ।” परस्परविभक्तः । यथा, भागवते । ३ । २९ । १ । “लक्षणं महदादीनां प्रकृतेः पुरुषस्य च । स्वरूपं लक्ष्यतेऽमीषां येन तत् पारमार्थिकम् ॥” “पारमार्थिकं परस्परविभक्तमित्यर्थः ।” इति तट्टीकायां श्रीधरस्वामी ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारमार्थिक¦ त्रि॰ परमार्थाव पारलौलिकधर्म्माय हितंठक।
१ परमार्थोपायमूते श्रेयःसाधने कर्म्मणि। पर-[Page4313-b+ 38] मार्थतो भवः तत आगतो वा ठक्।
२ वस्तुत आगते स्वा-भाविके। स्वार्थे वा ठक्। यथार्थे
“सत्ता त्रिविधा पार-मार्थिकी व्यवहारिकी प्रातीति की चेति वेदान्तस॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारमार्थिक¦ mfn. (-कः-की-कं)
1. Preferable, best, most desirable.
2. Re- lating to the spiritual knowledge.
3. Real, true, existing.
4. Loving truth. E. पारमार्थ chief object, and ठक् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारमार्थिक [pāramārthika], a. (-की f.) [परमार्थाय हितं ठक्]
Relating to परमार्थ or the highest truth or spiritual knowledge.
Real, essential, truly or really existent; सत्ता त्रिविधा पारमार्थिकी, व्यावहारिकी, प्रातीतिकी च Vedānta.
Caring for truth, loving truth or right; न लोकः पारमार्थिकः Pt. 1.342.
Excellent, supremely good, best.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारमार्थिक mf( ई)n. (fr. परमा-र्थ)relating to a high or spiritual object or to supreme truth , real , essential , true S3am2k. BhP. Kull. (See. IW. 108 )
पारमार्थिक mf( ई)n. one who cares for truth Pan5c.
पारमार्थिक mf( ई)n. excellent , best W.
