पारिपात्र
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिपात्रः, पुं, पर्व्वतविशेषः । तत्पर्य्यायः । पारि- यात्रः २ । इति शब्दरत्नावली ॥ स तु बिन्ध्यस्य पश्चिमे मालवदेशस्य सीमापर्व्वतः ॥ (अयं हि भारतस्यास्य वर्षस्य कुलपर्व्वतानामन्यतमः । यथा, मार्कण्डेये । ५७ । ११ । “महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमानृक्षपर्व्वतः । बिन्ध्यश्च पारिपात्रश्च सप्तैवात्र कुलाचलाः ॥” अस्मादुद्भूतनद्यो यथा, तत्रैव । ५७ । १९ -- २० । “वेदस्मृतिर्व्वेदवती वृत्रघ्नी सिन्धुरेवं च । वेण्वा सानन्दिनी चैव सदानीरा मही तथा । पारा चर्म्मण्वती नूपी विदिशा वेत्रवत्यपि । शिप्रा ह्यवर्णी च तथा पारिपात्राश्रयाः स्मृताः ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिपा(या)त्र¦ पु॰ पर्वतभेदे
“हिमवान् पारिपात्रश्च” भा॰ स॰
१० अ॰। स तु भारतवर्मस्थकुलाचलभेदःयथोक्तं
“विन्ध्यश्च पारिपात्रश्च सप्तैते कुलपर्वताः। तेषां सहस्वशो राजन्! पर्वतास्ते समीपतः” भा॰ भी॰
९ अ॰।
“जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ। आ-नीलनिष{??} प्राप्तो परस्परनिरन्तरौ। निषधः पारि-पात्रश्च मेरोःपार्श्वे तु पश्रिमे। यथा पूर्वौ तथा चैतावानीलनिषधायतौ” मार्क॰ पु॰
५४ अ॰।
“वेदस्मृतिर्वेद-वती वृत्नघ्नी सिन्धुरेव च। वेण्वा सा नन्दिनी चैव सदानीरा नदी तथा। पारा चर्मण्वती मूपी बिदिशा तत्र-वत्यर्ण। शिमा ह्यवर्णी च तथा वारिपात्रा श्रयाः[Page4316-a+ 38] स्मृताः” मार्क॰ पु॰
५७ अ॰।
“मरुकामालवाश्चैव पा-रिपात्रनिवासिनः” विष्णुपु॰। स च पर्वतः वृ॰ स॰
१४ अ॰ कूमेविमागे मध्यस्थिततयाक्तः यथा
“उत्तरसाकेतक-ङ्ककुरुकालकोटिकुकुराश्च पारियात्रनगः” स्वार्थे क। पारिपात्रक तत्रार्थे क्वचिद् यमध्यपाठस्तत्रार्थे।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिपात्र¦ m. (-त्रः) The name of a mountain, apparently the centrical or western portion of the “Vindhya” chain, which skirts the province of Ma4lwa
4. E. परि every way, पा to cherish, ष्ट्रन् aff.; or with कन् added, पारिपात्रक; also read पारियात्र।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिपात्रम् [pāripātram], = पारियात्र q. v.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिपात्र/ पारि--पात्र etc. w.r. for. यात्रbelow.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a son of अहीनग. वा. ८८. २०४.