पारिभद्र
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिभद्रः, पुं, (परितो भद्रमस्मात् । परिभद्र- स्ततः प्रज्ञाद्यण् ।) वृक्षविशेषः । पालिता- मादार इति भाषा ॥ तत्पर्य्यायः । निम्बतरुः २ मन्दारः ३ पारिजातकः ४ । इत्यमरः । २ । ४ । २६ ॥ रक्तकुसुमः ५ कृमिघ्नः ६ बहुपुष्पः ७ रक्तकेसरः ८ । इति राजनिर्घण्टः ॥ अस्य गुणः । अनिल- श्लेष्मशोथमेदःकृमिनाशित्वम् । अस्य पुष्पगुणः । पित्तरोगकर्णव्याधिनाशित्वम् । इति भाव- प्रकाशः ॥ देवदारु । इति मेदिनी ॥ सरल- वृक्षः । इति शब्दचन्द्रिका ॥ (यज्ञवाहस्य पुत्त्रविशेषः । प्लक्षद्वीपस्य वर्षविशेषः । यथा, भागवते । ५ । २० । ९ । “तद्द्वीपाधिपतिः प्रियव्रतात्मजो यज्ञवाहः स्वसुतेभ्यस्तन्नामानि सप्त वर्षाणि व्यभजत् । सुरोचनं सौमनस्यं रमणकं देवबर्हं पारिभद्र- माप्यायनमभिज्ञातमिति ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिभद्र पुं।
निम्बतरुः-वकायिनी
समानार्थक:पारिभद्र,निम्बतरु,मन्दार,पारिजातक
2।4।26।1।1
पारिभद्रे निम्बतरुर्मन्दारः पारिजातकः। तिनिशे स्यन्दनो नेमी रथद्रुरतिमुक्तकः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिभद्र¦ पु॰ परितो भदूमस्त्यस्य प्रज्ञाद्यण्। (पालदामा-न्दार)
१ वृक्षे अमरः।
“पारिभद्रोऽनिलश्लेष्मशोथमेदःकृमिप्रणुत्। तस्य पुष्पं पित्तरोगकर्णव्याधिविनाशनम्” भावप्र॰। परिभद्राय कायति कै--क।
२ देवदारुवृक्षे
३ निम्बवृक्षे च पु॰ मेदि॰।
४ कुष्ठौषधौ न॰ शब्दच॰।
५ सरलवृक्षे पु॰ शब्दच॰
६ शाल्मलिद्वीपपतिपुत्रभेदे
७ तद्वर्षभेदे च पु॰ भाग॰
५ ।
२० ।
९ श्लो॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिभद्र¦ m. (-द्रः)
1. The coral tree, (Erythrina fulgens.)
2. The Nimba tree.
3. A sort of pine, (Pinus De4vada4ru.)
4. The Sarala, also a sort of pine, (P. longifolia.) E. परि completely, भद्र auspicious, aff. अण्; also with कन् added, पारिभद्रक।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिभद्रः [pāribhadrḥ], 1 The coral tree.
The Devadāru tree; Mb.1.125.3.
The Sarala tree.
The Nimba tree.
The Mandāra tree; also पारिभद्रक; Rām.4.1.8.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पारिभद्र/ पारि--भद्र m. Erythrina Fulgens Indica Ba1lar. Sus3r.
पारिभद्र/ पारि--भद्र m. Azadirachta Indica L.
पारिभद्र/ पारि--भद्र m. Pinus Deodora or Longifolia L.
पारिभद्र/ पारि--भद्र m. N. of a son of यज्ञ-बाहुBhP.
पारिभद्र/ पारि--भद्र n. N. of a वर्षin शाल्मल-द्वीपruled by पारिभद्रib.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a territorial division of शाल्मलिद्वीप. भा. V. २०. 9.
