सामग्री पर जाएँ

पिङ्गा

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पिङ्गा, स्त्री, (पिङ्गो वर्णोऽस्त्यस्या इति । अच् टाप् च ।) गोरोचना । हिङ्गुः । नालिका । चण्डिका । इति मेदिनी । ने, ११ ॥ हरिद्रा । इति शब्दचन्द्रिका ॥ वंशरोचना । इति राज- निर्घण्टः ॥ (स्वनामख्याता तपस्विनी । अस्या आश्रमस्तु तीर्थस्थानत्वेन प्रसिद्धः । यथा, महाभारते । ३ । ८२ । ५५ । “पिङ्गातीर्थ उपस्पृश्य ब्रह्मचारी नराधिप ! । कपिलानां नरव्याघ्र ! शतस्य फलमश्नुते ॥” तथा च तत्रैव । १३ । २५ । ५३ । “उज्जानक उपस्पृश्य आर्ष्टिसेनस्य चाश्रमे । पिङ्गायाश्चाश्रमे स्नात्वा सर्व्वपापैः प्रमुच्यते ॥”)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पिङ्गा¦ स्त्री पिङ्ग--अस्त्यर्थे अच्।

१ गोरोचनायां

२ हिङ्गौ

३ नालिकायां

४ चण्डिकायां मेदि॰

५ हरिद्रायां शब्दच॰

६ वंशरोचनायां राजनि॰।

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पिङ्गा f. a bow-string RV. viii , 58 , 9 ( Sa1y. ; See. पिङ्गल-ज्य)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Piṅgā  : f.: Name of a tīrtha.

Situated on the Arbuda mountain (?) 3. 80. 74; one who has observed chastity and has controlled his senses (brahmacāri jitendriyaḥ) if he bathes there (upaspṛśya) he gets the reward of gifting a hundred kapilā cows 3. 80. 76.


_______________________________
*3rd word in left half of page p382_mci (+offset) in original book.

Mahabharata Cultural Index

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Piṅgā  : f.: Name of a tīrtha.

Situated on the Arbuda mountain (?) 3. 80. 74; one who has observed chastity and has controlled his senses (brahmacāri jitendriyaḥ) if he bathes there (upaspṛśya) he gets the reward of gifting a hundred kapilā cows 3. 80. 76.


_______________________________
*3rd word in left half of page p382_mci (+offset) in original book.

Vedic Index of Names and Subjects

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Piṅgā is found in one passage of the Rigveda,[] where it is explained by the St. Petersburg Dictionary with Sāyaṇa as ‘bowstring,’ but where Hillebrandt[] thinks that a musical instrument of some kind is meant.

  1. viii. 69, 9.
  2. Vedische Mythologie, 1, 144, n.
"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=पिङ्गा&oldid=473915" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्