पिण्डी
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पिण्डी, [न्] त्रि, (पिण्डोऽस्त्यस्येति । इनिः ।) शरीरी । यथा, -- “यथा सूर्य्यं विना भूमिर्गृहं दीपविवर्ज्जितम् । लिङ्गहीनो यथा पिण्डी जयश्रीस्त्वां विना तथा ॥” इति जैमिनिभारते आश्वमेधिकपर्व्वणि ३८ अध्याये ॥
पिण्डी, स्त्री, (पिण्डाकारोऽस्त्यस्या इति । अच् । ततो ङीष् ।) पिण्डीतगरः । अलावूः । खर्ज्जूर- विशेषः । इति मेदिनी । डे, २० ॥ ज्ञाननिरूप- णार्थकोपन्यासः । इति धरणिः ॥ (पिण्डि + कृदिकारादिति वा ङीष् ।) पिण्डिका । इत्यमर- टीकायां रायमुकुटः ॥ पिण्डम् । यथा, -- “नीताय तुरगायाशु भक्तपिण्डीं सुगन्धिनीम् । दद्यात् पुरोहितस्तत्र संमन्त्र्य शान्तिमन्त्रकैः ॥” इति कालिकापुराणे ८६ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पिण्डी¦ स्त्री पिडि--इन् ङीप्।
१ पिण्डीतगरे
२ अलाबुल-तायां
३ खर्जूरभेदे (छोहारा) मेदि॰
४ तत्त्वज्ञानार्थोप-देशे धरणिः।
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पिण्डी f. See. 1. पिण्डी.
पिण्डी f. ( g. गौरा-दि)a ball , lump , lump of food A1pS3r.
पिण्डी f. a pill L.
पिण्डी f. the nave of a wheel L.
पिण्डी f. a kind of tree Das3. (Tabernaemontina Coronaria or a species of date tree L. )
पिण्डी f. Cucurbita Lagenaria L.
पिण्डी f. performance of certain gesticulations accompanying the silent repetition of prayers etc. in meditation on real or divine knowledge W.
पिण्डी f. N. of a woman g. कुर्व्-आदि.
पिण्डी ind. in comp. for पिण्ड.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पिण्डी पु.
खिचड़ी का गोला, मा.श्रौ.सू. 5.2.2.23 (चार पिण्ड तैयार किये जाते हैं और यजमान के हाथ में रख दिये जाते है, जिसका वह एतदनन्तर भक्षण करता है), एक ऐसा भी कर्म है, जिसमें ‘सवनीय पुरोडाश’ के अंश पितरों को अर्पित किये जाते हैं, बौ.श्रौ.सू. 8.12; चि.भा.से. ः ‘काम्येष्टि’ में खर्जूर एवं करीर के आटे से निर्मित तीन गोले (पिण्ड) अर्पित किये जाते हैं, आप.श्रौ.सू. 19.26.1; बौ.श्रौ.सू. 13.38।