पुनःसंस्कार
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुनःसंस्कारः, पुं, (पुनः पुनर्वारकृतः संस्कारः ।) द्वितीयवारोपनयनादिसंस्कारः । यथा, -- “पुनर्व्वसौ कृतो विप्रः पुनःसंस्कारमर्हति ॥” इति ज्योतिस्तत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुनःसंस्कार¦ पु॰ पुनर्वारः संस्कारः।
१ द्वितीयोपनयनसंस्कारेगोमांसादिमक्षणे प्रायश्चिचनिमित्ते पुनर्वारोपयन-भेदे
“पुनर्वसौ कृतो विप्रः पुनःसंस्कारमर्हति” इत्युक्तेउपनयने ज्यो॰ त॰
“अज्ञानात् प्राश्य विण्मूत्रं सुरासं-[Page4362-a+ 38] स्पृष्टमेव च। पुनःसंस्कारमर्हन्ति त्रयो वर्णा द्विजा-तुयः। वपनं मेखलादण्डो भैक्ष्यचर्य्याव्रतानि च। निवर्त्तन्ते द्विजातीनां पुनःसंस्कारकर्मणि” मनुः।
“विड्वराहादीनां बक्ष्यमाणत्वात् मनुष्यसम्बन्धिमूत्रं पुरीषं वा अबुद्धिपूर्वकं प्राश्य सुरासंस्पृष्टञ्चभक्तादिरसं वा प्राश्य द्विजातयस्त्रयोवर्णाः पुनरुपनयन-मर्हन्ति। वपनमिति
“शिरोमुण्डनं मेखलाधारणंदण्डधारणं भैक्ष्याणि च मधुमांसस्त्रीवर्जनयुतानि प्रा-यश्चित्तार्थं पुनरुपनयने द्विजातीनां न मवन्ति” कुल्लू॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुनःसंस्कार¦ m. (-रः) Repetition of any essential ceremony, as re-investi- ture with the sacrificial string of a Bra4hman, who has forfeited it by unknowingly drinking spirits, &c. E. पुनर् again, संस्कार ceremony.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुनःसंस्कार/ पुनः--संस्कार m. renewed investiture , repetition of any संस्कारMn. R.
पुनःसंस्कार/ पुनः--संस्कार m. N. of wk. (See. पुनर्-उपनयन).