पुरञ्जनी

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

पुरञ्जनी, स्त्री, (पुरञ्जन + गौरादित्वात् ङीष् ।) बुद्धिः । यथा, -- “न विदाम वयं सम्यक् कर्त्तारं पुरुषर्षभ ! । आत्मनश्च परस्यापि गोत्रं नाम च यत्कृतम् ॥ राजन् ! मदीयाः सर्व्वेते मामाहुश्च पुरञ्जनीम् ॥” “बुद्धिन्तु प्रमदां विद्यान्ममाहमिति यत् कृतम् । यामधिष्ठाय देहेऽस्मिन् पुमान् भुङ्क्तेऽक्षिभि- र्गुणान् ॥” इति श्रीभागवते । ४ स्कन्धे । २५ । २९ अध्यायौ ॥

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--the wife of पुरञ्जन; a charming woman protected by a serpent with five hoods and followed by ten servants each in turn followed by a hundred; married पुरञ्- jana at his request and lived with him for years together; फलकम्:F1: भा. IV. २५. २०-24, ४३-44.फलकम्:/F felt annoyed at his going for hunting and was consoled by him on his return after which he completely surrendered himself to her; फलकम्:F2: Ib. IV. २६. 4 and १३-26.फलकम्:/F mother of ११०० sons and ११० daughters; फलकम्:F3: Ib. IV. २७. 6-7.फलकम्:/F allegorically she is the बुद्धि or intellect. फलकम्:F4: Ib. IV. २९. 5.फलकम्:/F (See पुरञ्जन).