पुरञ्जय
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरञ्जयः, पुं, (पुरं शत्रुपुरं जयतीति । जि + खच् ।) सूर्य्यवंशीयराजविशेषः । तत्पर्य्यायः । काकुस्थः २ । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (यथा, भागवते । ९ । ६ । १२ । “पितर्य्युपरतेऽभ्येत्य विकुक्षिः पृथिवीमिमाम् । शासदीजे हरिं यज्ञैः शशाद इति विश्रुतः ॥ पुरञ्जयस्तस्य सुत इन्द्रवाह इतीरितः । ककुस्थ इति चाप्युक्तः शृणु नामानि कर्म्मभिः ॥” पूरुवंशीयः सृञ्जयपुत्त्रः । यथा, हरिवंशे । ३१ । १८ । “सृञ्जयस्याभवत् पुत्त्रो वीरो राजा पुरञ्जयः । जनमेजयो महाराज ! पुरञ्जयसुतोऽभवत् ॥” पुरं जयतीति । पुर + जि + खच् ।) पुरजय- कर्त्तरि, त्रि ॥ (यथा, महाभारते । १ । १०२ । ४५ । “स्वान्येव तेऽपि राष्ट्राणि जग्मुः परपुरञ्जय ! ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरञ्जय¦ पु॰ ऋक्षेयुवंश्ये मृञ्जयपुत्रे
१ नृपभेदे हरिवं॰
३१ अ॰
२ सूर्यवंश्ये काकुत्स्थे त्रिका॰।
“पुरञ्जयस्तस्य सुतइन्द्रवाह इतीरितः। काकुत्स्थ इति चाप्युक्तः” भाग॰
९ ।
६ ।
१२ श्लो॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
पुरञ्जय¦ mfn. (-यः-यी-यं) Victorious, conquering cities. m. (-यः)
1. The proper name of a king, the third of the race of the sun. E. पुर a city, जी to conquer, aff. खश्।
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--alias इन्द्रवाह; also Kakustha: son of विकुक्षि father of Anenas; in a देवासुर war he became पार्ष्णिग्राह to the Devas when Indra assumed the form of a bull over which he rode and discomfited the Asuras by his भल्ल weapons; hence known as Kakustha; a राजऋषि. भा. IX. 6. १२-20; Vi. IV. 2. २०-32.
(II)--a King of the मागधस् including Pulindas Yadus and Madrakas among the castes; will establish anti-Brahmana subjects, will exterminate the क्षत्रियस् and rule from पद्मावती, the country along the गन्गा as far as प्रयागा. भा. XII. 1. ३६-37. [page२-347+ ३४]
(III)--the last of the बार्हद्रथ line; was killed by his minister शुनक who placed his own son on the throne. भा. XII. 1. 2-3.
(IV)--the son of सृञ्जय, (Sanjaya-म्। प्।) a hero equal to Indra, and whose glory was sung in heaven; फलकम्:F1: Br. III. ७४. १४-15; M. ४८. १२; वा. ९९. १४.फलकम्:/F father of Janamejaya. फलकम्:F2: Vi. IV. १८. 4-5.फलकम्:/F
(V)--a son of मेधावि. M. ५०. ८४.
(VI)--the son of सुशान्ति and father of ऋक्ष. Vi. IV. १९. ५७.
(VII)--the son of विन्ध्यशक्ति and father of Ramacandra. Vi. IV. २४. ५६.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
PURAÑJAYA : A king of Ayodhyā. See under Kākutstha.
_______________________________
*3rd word in right half of page 616 (+offset) in original book.